Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), küresel gıda güvenliğine ilişkin çarpıcı veriler içeren yeni bir rapor yayımladı. Raporda, güvenli olmayan gıdaların her yıl 866 milyon gıda kaynaklı hastalığa ve 1,5 milyon ölüme neden olduğu tahmin edilirken, en büyük risk grubunu 5 yaş altı çocukların oluşturduğu vurgulandı.
Küresel Halk Sağlığında Gizli Tehlike: Yılda 1,5 Milyon Ölüm
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dünya genelinde tüketilen güvenli olmayan gıdaların insan sağlığı ve küresel ekonomi üzerindeki yıkıcı etkilerini ortaya koyan kapsamlı bir rapor yayımladı. Örgütün hazırladığı son tahminlere göre, kontamine olmuş ve hijyenik şartlardan uzak gıdalar her yıl ortalama 866 milyon gıda kaynaklı hastalığa sebebiyet veriyor. Bu hastalıklara bağlı olarak yaşanan can kaybının ise yıllık 1,5 milyon seviyesine ulaştığı tahmin ediliyor.
Yayımlanan raporda, bu can kayıplarının ve küresel hastalık yükünün çok büyük bir kısmının aslında önlenebilir nitelikte olduğu vurgulandı. Uzmanlar; su kalitesinin artırılması, sanitasyon ve hijyen koşullarının iyileştirilmesi, pastörizasyon gibi temel gıda güvenliği uygulamalarının yaygınlaştırılması ve özellikle dezavantajlı nüfus grupları için sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması durumunda bu tablonun tamamen değiştirilebileceğine dikkat çekiyor.
En Büyük Risk Grubu 5 Yaş Altı Çocuklar
2000'li yılların başından bu yana dünya genelinde gıda kaynaklı hastalık yükünde kısmi bir azalma kaydedilmiş olsa da bölgesel eşitsizliklerin derinleşerek devam ettiği görülüyor. DSÖ raporuna göre gıda kaynaklı enfeksiyon ve zehirlenmelerin en yoğun yaşandığı bölgelerin başında Afrika ve Güneydoğu Asya geliyor.
Raporda öne çıkan en çarpıcı ve düşündürücü verilerden biri ise çocukların karşı karşıya kaldığı tehdit oldu. Verilere göre, 5 yaş altındaki çocukların güvenli olmayan gıdalardan kaynaklanan hastalıklara yakalanma riski, diğer yaş gruplarına kıyasla yaklaşık 3 kat daha fazla. Küresel nüfusun yalnızca yüzde 9'unu oluşturmalarına rağmen, küçük çocuklar dünyadaki gıda kaynaklı hastalık vakalarının neredeyse üçte birini oluşturuyor. Bu yaş grubundaki çocuk ölümlerinde, kontamine gıdalardan bulaşan ve ölümcül seyredebilen ishal vakaları başı çekiyor.
Kimyasal Tehlikeler ve Kalıcı Hasarlar
Gıda güvenliğini tehdit eden unsurlar biyolojik ve kimyasal olmak üzere iki ana grupta inceleniyor. Bakteri, virüs ve parazit gibi biyolojik faktörler yılda yaklaşık 860 milyon vakaya yol açarak hastalık oranını yükseltirken, kimyasal maruziyetler ise doğrudan ölümcül sonuçlar doğuruyor. Raporda, kimyasal tehlikelerin kontamine gıdalardan kaynaklanan ölümlerin yüzde 73'ünü oluşturduğu aktarıldı. Bu ölümlerin en büyük nedeninin ise kalp hastalığı ve kanser riskini ciddi oranda artıran inorganik arsenik (yüzde 42) ve kurşun (yüzde 31) olduğu belirlendi.
Ayrıca gıdalarda bulunan metil cıva ve kurşun gibi ağır metallere maruz kalınmasının, özellikle çocukların gelişmekte olan beyin yapısına geri dönülemez zararlar verdiği, ömür boyu sürebilecek nörolojik ve gelişimsel bozuklukları tetiklediği ifade edildi.
DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus: "Muazzam Zararı İlk Kez Net Görebiliyoruz"
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, gıda güvenliği konusunun soyut bir tartışma olmadığını, doğrudan her aileyi ve her öğünü etkileyen yaşamsal bir mesele olduğunu ifade etti.
Ghebreyesus, "Güvenli olmayan gıda her zaman büyük bir halk sağlığı sorunu oldu ancak şimdiye kadar bunun insan ve ekonomik açıdan yarattığı muazzam zararın daha büyük resmini göremiyorduk. Bu yeni tahminler durumu kökten değiştiriyor." dedi. Genel Direktör, bu veriler sayesinde ülkelerin ilk kez kendi bölgelerindeki gıda kaynaklı hastalık yükünün en yüksek olduğu alanları tespit edebileceğini ve hükümetlerin insan sağlığını korumaya yönelik öncelikli tedbirleri daha kararlı şekilde alabileceğini sözlerine ekledi.
