Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, bu kez deprem değil, heyelan riski konusunda dikkat çeken uyarılarda bulundu. Artan sağanak yağışların etkisine işaret eden Bektaş, özellikle Trabzon ve Rize'deki bazı bölgelerde heyelan tehlikesinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
Kuzeye Bakan Yamaçlar Risk Altında
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile AFAD tarafından yayımlanan ulusal heyelan envanteri ve duyarlılık haritalarını değerlendiren Bektaş, Trabzon ve Rize'nin özellikle kuzeye bakan yamaçlarının geniş ölçüde heyelan riski taşıdığını ifade etti.
Bektaş: "Bu alanlarda yapı güvenliği yalnızca temel taşıma gücü veya istinat duvarı hesabıyla sınırlandırılamaz" dedi.
Heyelan tehlikesi bulunan bölgelerde yapılaşmanın daha kapsamlı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Bektaş, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) 2018 hükümlerine dikkat çekti.
Bektaş: "TBDY 2018, geoteknik tasarım kapsamında şevin genel stabilitesinin değerlendirilmesini, potansiyel kayma yüzeylerinin belirlenmesini ve bunların hem statik hem de depremli koşullarda analiz edilmesini öngörmektedir. Drenaj önemli bir güvenlik unsurudur ancak heyelan duyarlı yamaçlarda potansiyel kayma dairesi belirlenmeden yoğun yerleşim alanları ve çok katlı yapıların uzun vadeli güvenliğini tam olarak değerlendirmek mümkün değildir" ifadelerini kullandı.
'Sadece Duvarı Değil Yamacı da Hesaplayın'
Yapı güvenliğinde yalnızca istinat duvarlarına odaklanmanın yeterli olmayacağını belirten Bektaş: "TBDY 2018 açık şekilde uyarıyor: Sadece duvarı değil, yamacı da hesaplayın" diyerek riskin bütüncül şekilde ele alınması gerektiğini vurguladı.
Bölgede etkisini artıran yağışların, istinat duvarlarının önemini daha da artırdığını belirten Bektaş, aktif heyelan sahalarındaki yoğun yapılaşmaya dikkat çekti.
Bektaş: "Aktif heyelan sahalarında hızla artan yapılaşma nedeniyle istinat duvarları can ve mal güvenliğinin en önemli güvencesidir. Ancak Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018) esas alınmadan; şev stabilitesi, kayma dairesi, yeraltı suyu ve deprem etkileri birlikte değerlendirilmezse gelecekte beklenmeyen duvar göçmeleri ve heyelan felaketleri yaşanabilir. Doğru planlama hayat kurtarır" uyarısında bulundu.
