Avrupa Birliği tarafından uygulamaya konulan yeni biyometrik sınır kontrol sistemi (EES), yaz sezonu öncesinde havalimanlarında ciddi operasyonel sıkıntılara neden oluyor. Sektör temsilcilerinin ve havayolu şirketlerinin yoğun itirazlarına rağmen, Avrupa Birliği yönetimi sınır kontrol süreçlerinde herhangi bir değişikliğe gitmiyor. Parmak izi ve yüz tanıma teknolojilerini kapsayan bu yeni uygulama, havalimanlarında operasyonları yavaşlatarak uzun kuyrukların oluşmasına yol açtı. Havacılık endüstrisi sistemin acilen durdurulmasını talep ederken, Avrupa Birliği yönetimi artan şikayetlere rağmen sistemin askıya alınmasının "gerekli olmadığını ve mümkün olmadığını" açıkça beyan etti. Kuralların uygulanmasındaki bu katı tutum, seyahat planı yapan milyonlarca yolcuyu doğrudan etkiliyor.
Havayolu Şirketlerinden Sınır Kapılarındaki Gecikmelere İtiraz
Uygulamanın yarattığı tıkanıklık, havacılık sektörünün uluslararası çatı kuruluşlarını harekete geçirdi. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ile kıtanın önde gelen havayolu işletmeleri; Portekiz, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Belçika gibi tatilcilerin yoğun ilgi gösterdiği destinasyonlarda sınır geçişlerinin yavaşladığını belirtiyor. Özellikle bu bölgelerde yolcuların gecikmeler yaşadığı ve birçoğunun uçuşlarını kaçırdığı kaydediliyor. Geniş uçuş ağına sahip taşıyıcılar, Alicante, Malaga ve Palma gibi önemli turizm merkezlerinde operasyonları kilitleyen ciddi kuyrukların oluştuğu yönünde kamuoyuna uyarılar yapıyor. Ancak AB yetkilileri, sistemin işleyişine müdahale etmeye sıcak bakmıyor. Brüksel, uygulamanın bazı ülkelerde aktif edilip bazılarında durdurulmasının, yolcuların sınır geçişlerinde mahsur kalmasına zemin hazırlayabileceğini ifade ederek, böylesi esnek bir seçeneğin teknik olarak imkansız olduğunun altını çiziyor.
Sorunlu Noktalara Ek Personel Ataması Yapıldı
Avrupa Birliği yönetimi, havalimanlarında yaşanan uzun bekleme sürelerine ilişkin eleştirileri büyük ölçüde yerel kapasite eksikliklerine bağlıyor. Yapılan resmi değerlendirmelerde, kıta genelindeki 1.500 sınır noktasından sadece 20'sinin "zorlu nokta" statüsünde olduğu savunuluyor. Bu sorunlu bölgelerin ise genellikle yoğun sezonda artan yolcu talebini karşılayamayan, altyapı eksikliği çeken küçük bölgesel havalimanları olduğu belirtiliyor. Eleştirilerin odağındaki yetkililer, kuyrukların yönetilebilir seviyelere çekilmesi için Lizbon’daki kontrol noktalarında ek personel görevlendirildiğini açıkladı. Ayrıca Brüksel Havalimanı operasyonlarını desteklemek amacıyla 50 yeni Frontex personelinin sevk edildiği, atılan bu adımlarla birlikte yoğunluğun ve bekleme sürelerinin azalmaya başladığı ifade ediliyor.
Geçici Askıya Alma Yetkisi Eylül Ayında Sona Eriyor
Mevcut düzenlemeler kapsamında, havalimanları ve liman işletmelerine acil durumlarda kullanılmak üzere belirli esneklikler tanınıyor. EES yönetmelikleri, yolcu kuyruklarının yönetilemez ve operasyonları durduracak bir seviyeye ulaşması durumunda, yetkili mercilere sistemi "geçici olarak askıya alma" hakkı veriyor. Ancak bu operasyonel muafiyet hakkının yasal kullanım süresi Eylül ayında doluyor. Şu ana kadar hiçbir üye devletin, belirtilen sonbahar aylarından sonra da geçerli olacak şekilde resmi bir uzatma veya askıya alma talebinde bulunmadığı aktarılıyor. Sistem tartışmaları ve operasyonel belirsizlikler devam ederken, yaz tatili için Avrupa ülkelerine seyahat edecek yolcuların, olası aksaklıkların önüne geçmek amacıyla planlanan uçuş saatinden çok daha erken bir vakitte havalimanlarında hazır bulunmaları önemle tavsiye ediliyor.
