Küresel ısınmanın etkilerini en sert hisseden bölgelerin başında gelen Antarktika, bu kez ekosistemin en sevimli üyeleri olan penguenlerin yaşam mücadelesine sahne oluyor. Bilim insanları tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma, bölgedeki penguenlerin iklim değişikliğine yanıt olarak üreme mevsimlerini radikal bir şekilde değiştirdiğini ortaya koydu.
Oxford Üniversitesi bünyesindeki Penguin Watch ekibi tarafından yürütülen ve on yıl süren çalışma, penguenlerin davranışlarındaki çarpıcı değişimi gözler önüne serdi. 2012 ile 2022 yılları arasını kapsayan araştırmada, Antarktika ve çevresindeki adalarda bulunan 37 farklı koloniye yerleştirilen 77 hızlandırılmış (time-lapse) kamera kullanıldı. Elde edilen veriler, bazı penguen türlerinin üreme dönemlerini üç haftadan fazla bir süre öne çektiğini kanıtladı.
Adaptasyon Hızı Rekor Kırdı Ancak Sonu Felaket Olabilir
Araştırma raporunun başyazarı Dr. Ignacio Juarez Martinez, yaşanan bu değişimin bilinen tüm kayıtların ötesinde olduğunu belirtti. Martinez, penguenlerin mevsimleri bu kadar hızlı öne çekmesinin büyük bir risk taşıdığını vurgulayarak, 'Değişim o kadar hızlı yaşanıyor ki penguenler, avlarının henüz ortaya çıkmadığı bir dönemde üremeye başlayabilir. Bu durum, yavruların hayatlarının ilk haftalarında açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına ve ölümlerine neden olabilir' uyarısında bulundu.
Çalışma kapsamında Adélie, Çember Sakallı (Chinstrap) ve Gentoo penguenleri mercek altına alındı. Sonuçlar, her üç türün de üreme takvimini öne çektiğini gösterdi. Ancak en dramatik değişim Gentoo penguenlerinde yaşandı. Bu tür, on yıl içinde üreme zamanını ortalama 13 gün, bazı kolonilerde ise 24 güne kadar öne çekti. Bu veri, bugüne kadar bir kuş türünde ve muhtemelen herhangi bir omurgalıda kaydedilen en hızlı fenolojik (zamanlama) değişim olarak tarihe geçti.
Kazananlar ve kaybedenler belli oluyor
Uzmanlar, bu zorunlu değişimin türler arasındaki rekabeti kızıştıracağını ve ekosistemde 'kazananlar' ve 'kaybedenler' yaratacağını öngörüyor. Daha ılıman iklimlere adapte olabilen Gentoo penguenleri, ısınan koşullardan faydalanarak kolonilerini genişletiyor. Beslenme konusunda seçici olmayan bu tür, kril bulamadığında balıkla beslenebildiği için avantajlı konumda bulunuyor.
Buna karşın, sadece kril ile beslenen Adélie ve Çember Sakallı penguenleri, Antarktika Yarımadası genelinde hızla azalıyor. Dr. Juarez, artan rekabetin bu düşüşü daha da hızlandıracağını belirterek, 'Gentoo'ların, daha önce diğer türlerin kullandığı yuvaları ele geçirdiğini görmeye başladık. Gıda, diğer kaynaklar ve karsız yuva alanları için artan rekabet, yavruların büyütülmesini çok daha zor hale getirecek' ifadelerini kullandı.
Bilim insanları, penguenlerin ekosistemdeki kilit rolüne dikkat çekerek, bu türlerin kaybının Antarktika'nın besin zincirinde onarılmaz yaralar açabileceği konusunda endişeli. Derin sulardaki besinleri yüzeye taşıyarak alglerin fotosentez yapmasına katkı sağlayan penguenlerin yok olması, bölgedeki ekolojik dengenin tamamen çökmesi anlamına gelebilir.
