Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi, masadaki kritik küresel güvenlik meselelerinin yanı sıra liderlere takdim edilen özel diplomatik hediyelerle de gündemdeki yerini aldı. Zirve kapsamında katılımcı devlet ve hükümet başkanlarına, Türk misafirperverliğinin ve diplomatik geleneğinin bir yansıması olarak üzerlerinde kendi isimlerinin işlendiği özel yapım tabancalar (revolver) takdim edildi. Ancak mühimmatlarıyla birlikte sunulan bu anlamlı armağanlar, Batı ülkelerinin katı silah taşıma ve gümrük mevzuatları nedeniyle liderlerin ülkelerine dönüş yolculuğunda titiz yasal süreçleri beraberinde getirdi.
Diplomatik Hediyelere Gümrük ve Mevzuat Engeli
Liderlerin büyük bir kısmı, ülkelerinin yerel yasaları gereği savaş tipi veya ateşli silah statüsündeki bu armağanları doğrudan makamlarına veya evlerine götüremedi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, hediye edilen tabancayı ülkesinin katı silah yasaları sebebiyle sınırda sorun teşkil edeceği için Türkiye'de bıraktı. İngiliz makamlarının, silahın ülkeye sokulabilmesi için öncelikle etkisiz hale getirilmesi gerektiğine karar verdiği bildirildi. Benzer bir durum Belçika cephesinde de yaşandı; yetkili isim Bart de Wever, Brüksel'e varır varmaz prosedürler gereği hediyeyi doğrudan havalimanı polisine teslim etmek durumunda kaldı.
Polonya temsilcisi Karol Nawrocki'ye takdim edilen tabancanın ise Varşova Havalimanı'ndaki gümrük denetimlerinde resmi işlemlere tabi tutulduğu öğrenildi. Hollanda ve İsveç heyetleri de yasal zorunluluklar çerçevesinde hareket ederek hediyelerini Ankara'daki kendi büyükelçiliklerine yönlendirdi. İsveç tarafı şu anda gerekli ithalat belgelerinin tamamlanmasını beklerken, Hollanda'ya ait tabancanın ülkeye naklinden önce çalışmaz duruma getirileceği kaydedildi.
Hediyelerin Akıbeti Müzeler ve Resmi Koleksiyonlar Olacak
Almanya heyetinden Friedrich Merz, silahın Alman mevzuatlarına tam uygun şekilde ülkeye ithal edilmesi ve sonrasında resmi devlet hediyeleri koleksiyonuna eklenmesi amacıyla süreci büyükelçilik üzerinden yürüttü. Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile António Costa da benzer adımlar attı. Von der Leyen, hediyenin uygun bir askeri müzede sergilenmesinin daha doğru olacağına karar vererek öncesinde silahın etkisiz hale getirilmesi talimatını verdi. Costa'ya verilen tabancanın ise sıkı güvenlik ve yasal prosedürler eşliğinde Belçika'ya götürüleceği ve resmi envanterde muhafaza edileceği belirtildi.
Kanada heyetinden Mark Carney'nin teslim aldığı silah Kanada polisine devredilirken, mühimmatların Türkiye'de bırakıldığı ve tabancanın ilerleyen dönemde bir müzede sergilenebileceği açıklandı. Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ise farklı bir diplomatik yol izleyerek, Türk Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle kurulan temaslar ve alınan onaylar neticesinde hediyeyi nezaket kuralları çerçevesinde Ankara'da yetkililere iade etti. Diğer müttefik ülke liderlerinin hediye tabancalarla ilgili kendi ülkelerindeki yasal prosedürleri nasıl işleteceği ise ilgili makamların yürüttüğü çalışmaların ardından netlik kazanacak.
