Türkiye’nin Rusya’dan tedarik ettiği ve uzun süredir Ankara-Washington hattında diplomatik gerilimlere yol açan S-400 hava savunma sistemi konusunda yeni bir gelişme yaşandı. Gazeteci Abdulkadir Selvi, Türkiye'nin elindeki S-400 sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satışı konusunda anlaşmaya varıldığını ve kararın kısa süre içinde kamuoyuna duyurulacağını ileri sürdü. Bu iddia, ABD'nin Türkiye'ye yönelik yaptırımları esnetebileceği ve F-35 programına geri dönüşün önünü açabileceği bir dönemde gündeme geldi.
S-400 Tedarik Süreci ve F-35 Gerilimi
Türkiye, hava savunma ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 2017 yılının sonunda Rusya ile iki adet S-400 sisteminin satın alınması yönünde sözleşme imzalamıştı. Toplam maliyeti 2,5 milyar dolar olan sistemlerin ilk parçaları, 12 Temmuz 2019 tarihinde Türkiye’ye teslim edilmişti.
Ancak bu tedarik, Türkiye'nin de üretim ortağı olduğu F-35 yeni nesil savaş uçağı projesinde krize yol açmıştı. Amerika Birleşik Devletleri, teslimattan beş gün sonra Türkiye’yi F-35 programından çıkardığını ilan etmişti. Ardından, Aralık 2020’de kabul edilen ve Nisan 2021’de yürürlüğe giren CAATSA (Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası) yaptırımları Ankara-Washington ilişkilerinde yeni bir dönemi başlatmıştı.
Trump'ın Açıklamaları ve Körfez İddiası
Yaşanan bu süreç, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi sırasında yaptığı açıklamalarla yeni bir boyut kazandı. Trump'ın, Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini ve F-35’lerin teslimatı konusunun yeniden değerlendirileceğini belirtmesi, S-400'lerin geleceğine dair senaryoları hızlandırdı.
Yazar Abdulkadir Selvi, S-400 sistemlerinin Körfez bölgesindeki bir ülkeye satılması yönünde son pürüzlerin giderildiğini iddia etti. Kulislerde bu ülkenin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) veya Katar olabileceği konuşuluyor. Bölgedeki güvenlik dinamizminin artması ve geçmişte yaşanan füze ile hava saldırıları, Körfez ülkelerinin alternatif hava savunma arayışlarını hızlandırmıştı.
Resmi Açıklama Bekleniyor
İddialara göre, Körfez ülkelerinin savunma sistemlerini çeşitlendirme çabaları çerçevesinde Türkiye'nin elindeki sistemler önemli bir alternatif olarak değerlendiriliyor. Özellikle bölgedeki stratejik dengeler ve mevcut Patriot sistemlerinin operasyonel sınırları, bu ülkeleri farklı savunma sistemlerine yönlendiriyor.
Anlaşmanın detayları ve Rusya'nın bu olası satışa yönelik onayı konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Uluslararası diplomatik çevreler, S-400'lerin üçüncü bir ülkeye devredilmesi durumunda Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilme sürecinin hızlanabileceğini öngörüyor. Gözler, konuya ilişkin resmi makamlardan gelecek açıklamalara çevrildi.
