Teknoloji devi Amazon bünyesinde görev yapan 1.000'den fazla çalışan, şirketin yapay zeka (YZ) geliştirme süreçlerine yönelik endişelerini dile getiren ortak bir açık mektuba imza attı. 'Amazon Çalışanları İklim Adaleti' grubu öncülüğünde hazırlanan ve anonim olarak yayınlanan metinde, firmanın 'her ne pahasına olursa olsun hızlı büyüme' stratejisinin, çalışanların iş güvencesini, demokratik değerleri ve küresel iklim hedeflerini riske attığı vurgulandı.
Bu tepki, şirketin operasyonel süreçlerde yapay zeka kullanımını artırması ve buna paralel olarak bazı departmanlarda işten çıkarma planlarını duyurmasından kısa bir süre sonra geldi. Sektördeki genel huzursuzluğu yansıtan mektuba, Meta, Google ve Microsoft gibi diğer teknoloji şirketlerinden çalışanların da destek verdiği belirtildi.
Temiz Enerji ve Bağımsız Denetim Talebi
Çalışanlar, yönetimden yapay zeka teknolojilerinin etik ve çevresel etkilerini kontrol altına alacak somut adımlar atmasını talep etti. Mektupta, tüm veri merkezlerinin temiz enerji ile işletilmesi, geliştirilen yapay zeka araçlarının gözetim veya insan hakları ihlallerine yol açmayacağının garanti edilmesi gerektiği ifade edildi. Ayrıca, yapay zeka politikalarının uygulanması ve olası yan etkilerinin denetlenmesi amacıyla, yönetici pozisyonunda olmayan çalışanlardan oluşan bağımsız bir inceleme mekanizmasının kurulması istendi.
İklim Taahhütleri ve Artan Emisyon Tartışması
Bildiride en çok dikkat çeken başlıklardan biri, şirketin çevresel taahhütleri ile mevcut uygulamaları arasındaki çelişki iddiası oldu. Amazon'un 2040 yılına kadar net sıfır karbon hedefine ulaşma sözü vermesine rağmen, yıllık emisyonların 2019'dan bu yana yaklaşık yüzde 35 oranında arttığı öne sürüldü. Çalışanlar, şirketin yapay zeka altyapısını güçlendirmek için planladığı devasa veri merkezi yatırımlarının, enerji talebini artırarak fosil yakıt kullanımını tetikleyeceği uyarısında bulundu. Bir çalışan durumu, 'Yapay zeka, iklimi kurtaracak sihirli bir değnek gibi sunuluyor ancak gerçekte fosil yakıt tüketen ve kar odaklı bir yapı inşa ediliyor' sözleriyle eleştirdi.
Verimlilik Baskısı ve Yönetimin Yanıtı
Mektupta ayrıca iş yerindeki çalışma koşullarına da değinildi. Bazı yazılım mühendisleri, yöneticilerin yapay zeka araçlarını kullanarak iş yükünü ve teslimat kotalarını keyfi olarak artırdığını, bu durumun çalışanlar üzerinde sürdürülemez bir baskı oluşturduğunu dile getirdi.
Konuyla ilgili açıklama yapan Amazon sözcüsü Brad Glasser ise iddiaları reddederek, şirketin dünyanın en büyük yenilenebilir enerji alıcısı konumunda olduğunu hatırlattı. Glasser, nükleer enerji ve yeni nesil teknolojilere yapılan yatırımların, iklim hedeflerine ulaşma konusundaki kararlılıklarının bir göstergesi olduğunu savundu.
