Türkiye’nin başkenti Ankara, 7-8 Temmuz tarihlerinde küresel güvenliğin geleceğini belirleyecek olan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Zirve öncesinde Alman hükümet çevrelerinden paylaşılan bilgilere göre, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, bu tarihi buluşmadan kalıcı bir uzlaşı çıkmasını ve müttefikler arasında güçlü bir "Ankara ruhu" oluşmasını umut ediyor. Geçtiğimiz yıl Lahey'de gerçekleştirilen zirvenin ardından ilk kapsamlı ara değerlendirme niteliği taşıyan Ankara Zirvesi, değişen dünya düzeninde İttifak'ın dayanışmasını pekiştirmeyi hedefliyor. Şansölye Merz'in zirve hazırlıkları kapsamında, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve E5 ülkelerinin liderleriyle gerçekleştirdiği yoğun diplomasi trafiği, zirvenin taşıdığı küresel önemi açıkça gözler önüne seriyor.
Avrupa'nın Savunma Bütçesinde Tarihi Artış
Ankara'da düzenlenecek olan kritik zirvenin en temel gündem maddelerinden biri, Avrupalı müttefiklerin kendi güvenlikleri için üstlendikleri mali ve stratejik sorumluluklar olacak. Alman hükümet yetkilileri, son 12 aylık dönemde Avrupalı müttefiklerin savunma harcamalarını 100 milyar eurodan fazla artırdığına dikkat çekiyor. Bu süreçte Almanya'nın savunma yatırımları da ciddi bir ivme kazandı. Sadece Almanya'nın kendi savunma bütçesini yaklaşık 25 milyar euro artırarak 124 milyar euroya çıkardığı ve 2022 yılına kıyasla harcamalarını iki katına yükselttiği bildiriliyor.
Hedeflerini daha da ileri taşıyan Alman hükümeti, 2029 yılına kadar savunma harcamalarının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) içindeki payını yüzde 5 seviyesine çıkarmayı planlıyor. Bu hamle, Almanya'nın Lahey'deki zirvede kararlaştırılan hedeflere planlanan tarihten çok daha erken ulaşacağı anlamına geliyor. Avrupalı savunma bakanlarının, savunma sanayisi iş birliğini derinleştirmek amacıyla ortak bir bildiri üzerinde çalışmaları da Ankara'daki zirvenin somut çıktıları arasında yer almaya aday görünüyor. Alman yetkililerin vurguladığı "Biz Avrupalılar daha büyük sorumluluklar üstleniyoruz" vizyonu, masadaki müzakerelerin ana eksenlerinden birini oluşturacak.
Zirvenin Kritik Gündem Maddeleri: Ukrayna ve İran
Mali yükümlülüklerin yanı sıra, uluslararası barışı etkileyen süregelen küresel konular da Ankara'daki müzakere masasında etraflıca değerlendirilecek. Zirvede Ukrayna'ya sağlanacak sürdürülebilir destek, en stratejik başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Siyasi çerçevede, Ankara'da Ukrayna meselesinde transatlantik uyumun daha da artırılması hedefleniyor. Müttefiklerin bu konuda ortak ve kararlı bir tutum sergilemesi, Avrupa-Atlantik bölgesinin istikrarı adına hayati bir önem taşıyor.
Öte yandan, zirvenin bir diğer dikkat çeken jeopolitik konusu İran olacak. ABD ile İran arasında varılan yeni mutabakatın Ankara'da müttefiklerce ele alınması planlanıyor. Almanya Başbakanı Merz ve diğer müttefik liderlerin bu diplomatik gelişmeyi memnuniyetle karşıladığı belirtilirken, Orta Doğu'daki tansiyonun düşürülmesi yönündeki çabaların NATO'nun genel güvenlik mimarisiyle uyumlu bir şekilde işleneceği ifade ediliyor. Türkiye'nin bölgesel dinamiklerdeki stratejik konumu, bu tür diplomatik adımların merkezinde Ankara'nın bulunmasının değerini daha da artırıyor.
