ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı ve dördüncü haftasını geride bırakan çatışmalar, küresel çapta eşi benzeri görülmemiş bir enerji krizini tetikledi. Bölgedeki askeri hareketlilik hız kesmeden devam ederken, Washington ve Tahran hattından birbiriyle çelişen diplomatik hamleler art arda geldi.
Liderler Arasında "Gizli Mesaj" Trafiği
Krizin tam merkezindeki isimlerden ABD Başkanı Donald Trump, Washington'da katıldığı bir etkinlikte dikkat çeken bir iddiayı ortaya attı. Trump, İranlı liderlerin gizliden gizliye bir anlaşma yapmak için çabaladığını ancak kendi halklarından ve ABD'den korktukları için bunu açıkça dile getiremediklerini savundu.
Tahran yönetimi ise bu iddiayı anında reddetti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, ABD ile doğrudan bir müzakere masasına oturmadıklarını belirtti. Arakçi, mevcut durumu "Sadece dost ülkeler aracılığıyla mesajlaşıyor ve gerekli uyarıları iletiyoruz" sözleriyle özetledi.
Hamaney'in Ölümü Sonrası İran'da Sessizlik
Askeri operasyonların arka planında İran'ın komuta kademesinde yaşanan büyük kırılma da netleşti. 28 Şubat'ta başlayan saldırıların ilk gününde İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in İsrail saldırısında hayatını kaybetmesi dengeleri tamamen değiştirdi. Yerine geçen oğlu Mücteba Hamaney'in de saldırılarda yaralandığı ve o günden bu yana kamuoyu karşısına çıkmadığı iddia edildi.
Küresel Enerji Krizi Büyüyor: Hürmüz Boğazı Kilitlendi
Dünya, sıcak çatışmaların ağır faturasını ödüyor. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması, tarihin en büyük enerji şokunu başlattı.
Havacılıktan perakendeye kadar birçok sektörde artan maliyetler ve tedarik zinciri krizleri baş gösterdi. Çiftçiler traktörleri için dizel yakıt bulmakta zorlanırken, Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı çatışmaların haziran ayına kadar sürmesi halinde on milyonlarca insanın akut açlık tehlikesiyle yüzleşeceğini raporladı. Ayrıca İranlı yetkililer, olası bir ateşkes anlaşmasına mutlaka Lübnan'ın da dahil edilmesini şart koştuğunu arabuluculara iletti.
Pentagon Düğmeye Bastı: Kara Birlikleri Körfez'e İniyor
Ateşkes umutlarının azalmasıyla birlikte küresel piyasalardaki iyimser hava dağıldı ve petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti. Sahada ise ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), operasyonların bilançosunu açıkladı. CENTCOM şefi Amiral Brad Cooper, İran içinde 10 binden fazla hedefin vurulduğunu, en büyük donanma gemilerinin yüzde 92'sinin imha edildiğini ve ülkenin üretim tesislerinin üçte ikisinin yok edildiğini bildirdi.
Askeri kaynaklardan sızan son bilgiler, savaşın boyutunun daha da genişleyeceğine işaret ediyor. Pentagon, ABD Başkanı Trump'a kara harekatı seçeneği sunmak amacıyla binlerce hava indirme birliğini Körfez bölgesine sevk etme kararı aldı. Halihazırda yolda olan deniz piyadelerine eklenecek bu güçlerin, devasa bir amfibi hücum gemisiyle ay sonuna kadar bölgeye ulaşması planlanıyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ise New York'ta yaptığı son çağrıda, dünyanın daha geniş çaplı bir savaşın eşiğinde olduğunu vurgulayarak diplomasi masasının acilen kurulmasını talep etti.
