ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla İran'la iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiklerini duyurmasının ardından birçok ülke, geçici ateşkese ilişkin açıklama yaptı.
Türkiye
Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İran arasındaki 2 haftalık ateşkese ilişkin, "Bölgedeki savaşta ilan edilen geçici ateşkes kararını memnuniyetle karşılıyoruz." açıklamasında bulundu.
Bakanlık, ABD-İran arasındaki geçici ateşkese ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, "Bölgedeki savaşta ilan edilen geçici ateşkes kararını memnuniyetle karşılıyoruz. Geçici ateşkesin sahada tam olarak uygulanması gerektiğini vurguluyor ve tüm tarafların varılan mutabakata bağlı kalmasını ümit ediyoruz." ifadeleri kullanıldı.
Kalıcı barışa giden yolun ancak diyalog, diplomasi ve karşılıklı güvenle mümkün olacağı vurgulanan açıklamada, Türkiye'nin Pakistan'ın başkenti İslamabad’da yapılacak müzakerelerin başarıyla sonuçlanması için her türlü desteği vermeyi sürdüreceği belirtildi.
Birleşmiş Milletler
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD ile İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesi memnuniyetle karşıladı. BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric tarafından yapılan yazılı açıklamada, Guterres'in bölgedeki çatışmaya taraf tüm aktörlere uluslararası hukuk yükümlülüklerine uyma ve ateşkes şartlarına riayet etme çağrısında bulunduğu ifade edildi.
Almanya
Almanya Başbakanı Friedrich Merz yaptığı yazılı açıklamada, Alman hükümetinin, ABD ile İran arasında gece saatlerinde varılan 2 haftalık ateşkesi memnuniyetle karşıladığını ifade ederek bu önemli anlaşmanın sağlanmasında yaptığı aracılık için Pakistan'a teşekkürlerini ilettiklerini aktardı.
Rusya
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ile İran arasındaki çatışmada sağduyunun kazandığını belirtti. Medvedev, ABD ile İran arasındaki çatışmaların durdurulduğunu hatırlatarak "Her iki taraf da zafer ilan etti. Peki kim kazandı? Beyaz Saray'ın İran medeniyetini yok edeceğine yönelik açıklamaların zedelediği sağduyu kazandı. Bununla birlikte Trump'ın 10 maddelik planı istişare etmeyi kabul etmesi, İranlıların başarısı." ifadelerini kullandı.
Azerbaycan
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, 2 haftalık ateşkesin memnuniyetle karşılandığı belirtilerek arabuluculuk yapan tüm tarafların çabalarının takdir edildiği vurgulandı. Açıklamada, bu gelişmenin bölgede gerginliğin azaltılmasına katkı sağlayacağı ifade edilerek taraflara mevcut sorunların çözümü ve karşılıklı güvenin güçlendirilmesi amacıyla yapıcı diyalog çağrısında bulunuldu.
Avrupa Birliği
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ateşkesin bir fırsat olduğunu ancak sorunun temel nedenlerinin çözülmediğini, arabuluculuk çabalarının sürmesi gerektiğini belirtti. Kallas, X platformundan yaptığı açıklamada, "Bu, tehditleri azaltmak, füze saldırılarını durdurmak, deniz taşımacılığını yeniden başlatmak ve kalıcı bir anlaşmaya yönelik diplomasi için alan oluşturmak adına çok ihtiyaç duyulan bir fırsat yaratıyor." ifadelerini kullandı.
Avusturya
Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger, geçici ateşkesten memnun olduklarını belirterek "İran Savaşı'ndaki ateşkes önemli bir nefes alma fırsatı. Şimdi müzakereler başlamalı." değerlendirmesinde bulundu.
Fransa
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2 haftalık ateşkese ilişkin "Arzumuz, ateşkesin Lübnan'ın tamamını içermesini sağlamaktır." dedi. Macron, ateşkesin sahada tamamen uygulanmasını ve İran'ın nükleer, balistik ve bölgesel meselelerine kalıcı bir çözüm bulunmasına ilişkin müzakerelere izin vermesi gerektiğini kaydetti.
Kazakistan
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Pakistanlı yetkililerin arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin önemine dikkati çekerek bu mutabakatın tüm tarafların iyi niyeti ve sağduyusu sayesinde mümkün olduğunu ifade etti.
İngiltere ve İrlanda
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ateşkesin bölge ve dünya için bir nebze rahatlama sağlayacağını belirterek "Onu kalıcı bir anlaşmaya dönüştürmek ve Hürmüz Boğazı'nu yeniden açmak için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız." dedi. İrlanda Başbakan Yardımcısı Simon Harris de ateşkesi, çatışmanın sürdürülebilir şekilde sona erdirilmesi için tam anlamıyla değerlendirilmesi gereken bir fırsat olarak nitelendirdi.
Finlandiya, Letonya, Norveç, İsveç, Danimarka ve Estonya
Kuzey Avrupa ve Baltık ülkeleri, yaptıkları açıklamalarda ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını, Hürmüz Boğazı'nın seyrüsefere açılmasının küresel ekonomi için kritik olduğunu ve Türkiye, Pakistan, Mısır gibi ülkelerin arabuluculuk çabalarını takdir ettiklerini vurguladı.
Ukrayna
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını belirterek Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesi için de benzer bir kararlılık gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
Malezya
Malezya Başbakanı Enver İbrahim, Tahran'ın sunduğu 10 maddelik planın umut verici olduğunu ve bu sürecin Gazze dahil kapsamlı bir barışa dönüşmesi gerektiğini vurguladı.
Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore
Asya-Pasifik ülkeleri, ateşkesin küresel enerji tedariki ve Hürmüz Boğazı’nın güvenliği açısından "olumlu bir adım" olduğunu belirterek arabulucu ülkelere teşekkürlerini iletti.
ABD-İran Arasındaki Geçici Ateşkes
ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından İran’ın misillemeleriyle savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.
Trump: Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran’dan alınan 10 maddelik teklifin müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu belirtti.
İran: "Savaştaki hedeflerine ulaştığını" açıklayan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, nihai müzakerelerin İslamabad’da 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Arabulucular: Türkiye, Pakistan ve Mısır sürecin sonuca ulaşması için yoğun çaba gösterdi.
İsrail: Ateşkesi desteklediğini ancak Lübnan konusunun buna dahil olmadığını savunarak Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürüyor.
