ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, uluslararası kamuoyunun odağındaki İsrail-Lübnan gerilimi ve İran ile yürütülen müzakerelere dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Budapeşte ziyaretinden dönüş yolunda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Vance, İsrail'in Lübnan saldırılarının geçici ateşkes kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Lübnan Saldırıları ve Ateşkes Tartışması
İsrail'in Lübnan'a yönelik operasyonlarını sürdürmesinin, İran ile yapılan anlaşmayı ihlal edip etmediği yönündeki sorulara Vance net bir yanıt verdi. "Asla böyle bir söz vermedik" diyen Vance, saldırıların duracağına dair hiçbir işaret verilmediğini ifade etti.
Vance, İsrail'in Lübnan'daki bazı askeri adımlarının ateşkesin bir parçası olmadığını, aksine müzakerelerin başarısını desteklemek amacıyla atılmış stratejik bir geri adım teklifi olduğunu belirtti. İran’ın bu durumu bahane ederek süreci bozmasının kendi seçimi olacağını kaydeden Vance, bu ihtimali "aptalca bir karar" olarak nitelendirdi.
Petrol Fiyatları ve Hürmüz Boğazı Mesajı
Bölgedeki ekonomik verilere de değinen Başkan Yardımcısı, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinde artış gözlemlenirken, petrol fiyatlarında düşüş yaşandığını bildirdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Amerikan halkı adına başarılı bir anlaşma ortaya koyduğunu savunan Vance, İran'a yönelik şu uyarıda bulundu:
"İranlılar bir sonraki adımı atmak zorunda, aksi takdirde Başkan savaşa geri dönmek için birçok seçeneğe sahip olacak."
Nükleer Silah ve Yaptırımların Kaldırılması Şartı
Müzakerelerin merkezinde İran'ın elinde bulundurduğu zenginleştirilmiş uranyum stokunun yer aldığını ifade eden Vance, ABD'nin taleplerinin net olduğunu söyledi. İran'ın nükleer silah üretimine yaklaşan her türlü faaliyeti durdurması durumunda yaptırımların kaldırılabileceği ve ekonomik ortaklıkların kurulabileceği mesajını verdi.
Vance, "İranlılar bize ne kadar çok şey vermeye istekli olurlarsa, bu müzakerelerden o kadar çok şey elde edecekler. Başkan şu an tüm kozlara sahip" diyerek Washington'ın elindeki diplomatik ve ekonomik güce dikkat çekti.
10 Maddelik Öneriler ve "ChatGPT" Polemiği
Basında dolaşan farklı anlaşma taslaklarına da değinen JD Vance, müzakerelerin perde arkasına dair ilginç bir detayı paylaştı. Ortada dolaşan ilk 10 maddelik önerinin ciddiye alınmadığını belirten Vance, şu ifadeleri kullandı: "10 maddelik ilk öneri, açıkçası ChatGPT tarafından yazıldığını düşündüğümüz bir metindi. Jared Kushner ve Steve Wittkoff'a sunulan bu öneri anında reddedildi ve çöpe atıldı."
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın "maddeler ihlal edildi" yönündeki açıklamalarını da değerlendiren Vance, ufak tefek pürüzlerin anlaşmanın genel başarısını gölgelememesi gerektiğini söyledi. Hiçbir ateşkesin kesinti olmadan gerçekleşmeyeceğini belirten Vance, Trump’ın ilanından sonra yaşanan karşılıklı ateşlerin sürecin doğasında olduğunu ifade ederek sözlerini tamamladı.
