4 Şubat Tarihte Bugün: George Washington'dan Facebook'un Kuruluşuna Tarihi Yolculuk
4 Şubat, tarih sahnesinde hem demokrasilerin inşasına hem de dijital çağın başlangıcına tanıklık etmiş, geçmişle geleceği birbirine bağlayan kritik bir gündür. Amerika Birleşik Devletleri'nin kurucu başkanı George Washington'ın göreve gelmesinden, sosyal medya devi Facebook'un bir yurt odasında kurulmasına; II. Dünya Savaşı sonrası dünyanın kaderini çizen Yalta Konferansı'ndan, Türk siyasi tarihinin dönüm noktası Lozan'daki gerilime kadar pek çok olay bugün yaşandı.
Siyasetten teknolojiye, sanattan acı kayıplara kadar 4 Şubat tarihinin derinliklerine iniyoruz. İşte 'Tarihte Bugün' köşemizin detaylı 4 Şubat özeti!
4 Şubat'ta Yaşanan Önemli Tarihi Olaylar
Dünya tarihini şekillendiren diplomatik zirveler, devrim niteliğindeki kuruluşlar ve unutulmaz trajediler 4 Şubat tarihinde bir araya geliyor.
- 1789 - George Washington Dönemi: Amerikan demokrasisi için tarihi bir gün. George Washington, Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk Başkanı olarak seçildi. 1792'nin aynı gününde ise ikinci kez seçilerek güven tazeledi.
- 1902 - Jön Türkler Paris'te: Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemine damga vuran siyasi hareket, Paris'te Birinci Jön Türk Kongresi'ni toplayarak muhalefeti kurumsal bir kimliğe büründürdü.
- 1923 - Lozan'da Büyük Kriz: Türkiye'nin bağımsızlık belgesi olan Lozan Konferansı, kapitülasyonlar ve boğazlar gibi konulardaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle kesintiye uğradı. Görüşmelerin durması, diplomatik bir satranç oyununun en gergin hamlesiydi.
- 1945 - Dünyayı Paylaşan Zirve (Yalta): II. Dünya Savaşı'nın sonuna yaklaşırken 'Üç Büyükler' olarak bilinen Churchill, Roosevelt ve Stalin, Kırım'ın Yalta kentinde bir araya geldi. Savaş sonrası Avrupa'nın haritası ve Birleşmiş Milletler'in temelleri bu masada atıldı.
- 1948 - Seylan'ın Bağımsızlığı: Bugün çayı ve doğasıyla tanınan Sri Lanka (o zamanki adıyla Seylan), İngiliz Milletler Topluluğu'ndan ayrılarak bağımsızlığını ilan etti.
- 1957 - Denizler Altında Devrim: Nükleer enerjiyle çalışan ilk denizaltı USS Nautilus, yüzeye hiç çıkmadan 60.000 deniz mili katederek Jules Verne'in 'Denizler Altında Yirmi Bin Fersah' hayalini gerçeğe dönüştürdü.
- 2004 - Dijital Çağın Miladı (Facebook): Mark Zuckerberg, Harvard Üniversitesi'ndeki yurt odasında 'TheFacebook'u kurdu. O gün sadece bir üniversite ağı olarak başlayan platform, bugün milyarlarca insanı birbirine bağlayan bir sosyal medya devine dönüştü.
- 2020 - Van Çığ Faciası: Türkiye'yi yasa boğan olayda, Van'ın Bahçesaray ilçesinde çığ altında kalanları kurtarmaya giden ekiplerin üzerine ikinci bir çığ düştü. Olayda 41 vatandaşımız şehit oldu.
4 Şubat'ta Doğan Ünlüler ve Sanatçılar
Özgürlük savaşçılarından rock müziğin efsanelerine, havacılık kahramanlarından Osmanlı sultanlarına kadar pek çok önemli isim bugün hayata gözlerini açtı.
- 1871 - Friedrich Ebert: Weimar Cumhuriyeti'nin kurulmasında kilit rol oynayan Almanya'nın ilk Cumhurbaşkanı.
- 1902 - Charles Lindbergh: Atlas Okyanusu'nu uçakla tek başına ve durmaksızın geçerek havacılık tarihine adını altın harflerle yazdıran Amerikalı pilot.
- 1913 - Rosa Parks: Bir otobüs koltuğunda 'Hayır' diyerek Amerika'daki Sivil Haklar Hareketi'nin fitilini ateşleyen cesur aktivist.
- 1921 - Neslişah Sultan: Son Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin'in ve Son Halife Abdülmecid Efendi'nin torunu, hanedanın 'son' büyük temsilcisi.
- 1948 - Alice Cooper: Sahne şovları ve makyajıyla 'Shock Rock' türünün babası sayılan Amerikalı müzisyen.
- 1975 - Natalie Imbruglia: 90'lı yılların sonunda 'Torn' şarkısıyla dünya listelerini altüst eden Avustralyalı şarkıcı ve oyuncu.
- 1990 - Zach King: 'Sihirli' videolarıyla dijital dünyanın en yaratıcı içerik üreticilerinden biri olan Amerikalı fenomen.
4 Şubat'ta Hayatını Kaybedenler
Tarihe yön veren liderler, maneviyat önderleri ve sanat dünyasının kayan yıldızları...
- 211 - Septimius Severus: Roma İmparatorluğu'nu demir yumrukla yöneten İmparator, İngiltere'nin York şehrinde hayatını kaybetti.
- 1871 - Şeyh Şamil: Kafkasya'nın bağımsızlığı için Rus Çarlığı'na karşı verdiği destansı mücadeleyle 'Kafkas Kartalı' unvanını alan siyasi ve dini önder.
- 1926 - İskilipli Mehmed Âtıf: Cumhuriyetin ilk yıllarındaki devrimlere muhalefeti ve yazdığı eserler nedeniyle İstiklal Mahkemesi'nde yargılanarak idam edilen din adamı.
- 1928 - Hendrik A. Lorentz: Elektromanyetizma teorisine katkılarıyla tanınan ve Nobel Fizik Ödülü sahibi Hollandalı fizikçi.
- 1983 - Karen Carpenter: The Carpenters grubunun hüzünlü ve kadife sesli solisti, genç yaşta anoreksiya nervoza nedeniyle aramızdan ayrıldı.
- 2021 - Hüner Coşkuner: Türk Sanat Müziği'nin sevilen sesi, yakalandığı hastalık sonucu vefat etti.
Bilim ve Teknoloji Tarihinden Notlar
4 Şubat, insan aklının sınırlarını zorlayan keşiflere de sahne olmuştur...
- Sentetik Radyoaktivite (1936): Bilim insanları Radyum E elementini sentetik olarak elde ederek nükleer fizikte yeni bir çağın kapısını araladı.
- Hız Rekoru (1927): İngiliz yarışçı Malcolm Campbell, efsanevi aracı 'Bluebird' (Mavi Kuş) ile saatte 281,4 km hıza ulaşarak kara hız rekorunu kırdı.
- Uzay Yarışı ve Yalta (1945): Yalta Konferansı sadece siyasi değil, savaş sonrası teknolojinin ve bilim insanlarının paylaşılması (dolayısıyla uzay yarışının temelleri) açısından da kritik bir dönemeçti.
