Takvim yaprakları 28 Ocak'ı gösterdiğinde Türkiye Cumhuriyeti'nin sınırlarını belirleyen Misak-ı Millî kabul edildi. Ancak aynı tarih, Türk siyasi tarihinde Mustafa Suphi ve arkadaşlarının Karadeniz açıklarında öldürülmesiyle karanlık bir sayfa olarak da anılır. Dünyada ise insanlığın uzay hayallerinin en büyük travmalarından biri olan Challenger faciası yaşandı; tüm dünyanın gözü önünde uzay mekiği infilak etti. Kültür sanat dünyamızın taşlama ustası Neyzen Tevfik ve şair Özdemir Asaf da bu tarihte aramızdan ayrıldı.
İşte imparatorluklardan uzay çağına, siyasi dönüm noktalarından sanat dünyasına kadar 28 Ocak!
Olaylar
- 1517 - Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı Ordusu, Kahire'ye girdi.
- 1547 - VI. Edward, İngiltere Kralı oldu.
- 1807 - Pall Mall Sokağı, tarihte ışıklandırılan ilk sokak oldu.
- 1820 - Fabian Gottlieb von Bellingshausen ve Mikhail Petrovich Lazarev öncülüğündeki Rus ekip, Antarktika kıtasını keşfetti.
- 1871 - Fransa-Prusya Savaşı: Fransa teslim oldu ve savaş sona erdi.
- 1887 - Eyfel Kulesi'nin yapımına başlandı.
- 1909 - İspanya-Amerika Savaşı'ndan beri orada olan Amerikan birlikleri, Küba'dan ayrıldı.
- 1915 - I. Dünya Savaşı: Osmanlı İmparatorluğu ile Britanya İmparatorluğu arasında Suriye-Filistin Cephesi başladı.
- 1918 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nde Kızıl Ordu'yu kurmaya başladı.
- 1920 - Osmanlı Mebusan Meclisi'nin gizli oturumunda, Misak-ı Millî kabul edildi.
- 1921 - Mustafa Suphi ve arkadaşları, Trabzon'a geldikten sonra İskele Kahyası İttihatçı Yahya tarafından bir motora bindirildiler ve gece denizde öldürüldüler.
- 1921 - Albert Einstein, evrenin ölçülebileceğini öne sürdü. Bilim dünyasında bir tartışma başlattı.
- 1923 - İçişleri Bakanlığı, İzmit ilinin adını Kocaeli olarak değiştirdi.
- 1925 - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası İstanbul Şubesi açıldı.
- 1929 - İstanbul'da bir otomobil montaj fabrikası kurmak için Ford şirketi ile Maliye Vekaleti arasında imzalanan anlaşma Mecliste kabul edildi.
- 1932 - Japonya, Şanghay'ı işgal etti.
- 1935 - İzlanda, kürtajı yasallaştıran ilk ülke oldu.
- 1958 - Kıbrıs'ta Türklerin düzenlediği miting sırasında İngiliz askerlerinin ateş açması ve bir kamyonun kasten halkın üzerine sürülmesi sonucu 8 kişi öldü. TBMM, 31 Ocak'ta Birleşik Krallık'ı kınama kararı aldı.
- 1959 - Çukurova'da sel oldu. 200 bin portakal ağacı sel altında kaldı, bir mensucat fabrikasını sel bastı. Zararın 5 milyon TL olduğu tahmin ediliyor. Bölgede yiyecek sıkıntısı başladı.
- 1963 - İstanbul'da İstinye'deki Kavel Kablo Fabrikası'nda çalışan 170 işçi oturma grevi yaptı. İşçiler sendikalaşma nedeniyle işten çıkarılan dört arkadaşlarının işe geri alınmasını istiyorlardı.
- 1971 - İzmir'de gençler, Amerikan 6. Filosunu protesto ettiler; 20 genç gözaltına alındı.
- 1975 - Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit, 'Olayların baş sorumlusu Milliyetçi Cephe'dir' dedi.
- 1982 - İdam hükümlü firari sağ eylemci İsa Armağan, İran'da tutuklandı.
- 1982 - Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu Kemal Arıkan öldürüldü; saldırıyı, 'Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları' üstlendi.
- 1983 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren başkanlığındaki Millî Güvenlik Konseyi, ASALA militanı Levon Ekmekçiyan'a verilen ölüm cezasını onayladı.
- 1986 - Sakıp Sabancı, Türkiye Sanayici ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Başkanlığına seçildi.
- 1986 - Uzay mekiği Challenger, fırlatılışından 73 saniye sonra parçalandı: yedi astronot öldü. Hatanın katı yakıt motorlarındaki sızıntıdan kaynaklandığı öne sürüldü.
- 1987 - Türkiye, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komisyonu'na kişisel başvuru hakkını çekince koyarak kabul ettiğini açıkladı.
- 1988 - THY, iç hat seferlerinde sigara içilmesini yasakladı.
- 1992 - Anayasa Mahkemesi, Türkiye Birleşik Komünist Partisi'ni kapattı.
- 1993 - Genelkurmay Başkanlığı, 'darbe devrinin' kapandığını açıkladı.
- 1994 - Türk savaş uçakları, PKK'nın (Kürdistan İşçi Partisi) Kuzey Irak'taki Zeli kampını bombaladı.
- 1997 - Güney Afrika'da ırkçı yönetim döneminde görevli dört polis, devrimci öğrenci lideri Steve Biko'yu 1977'de öldürdüklerini resmen itiraf etti.
- 2002 - Ekvador Havayollarına ait Boeing 727-100 tipi bir yolcu uçağı güney Kolombiya'da And dağlarına çarparak düştü: 92 kişi öldü.
- 2004 - Türk lirası'ndan altı sıfır atılmasını ve para biriminin Yeni Türk Lirası olmasını öngören yasa tasarısı, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
- 2006 - Polonya'nın Katowice şehrinde bir sergi sarayının çatısı, biriken karın ağırlığıyla çöktü: 62 kişi öldü, 140 kişi yaralandı.
- 2008 - Haydarpaşa-Denizli seferi yapan trenin saat 02:00 civarlarında Kütahya'nın Çöğürler kasabasında raydan çıkmasıyla oluşan kazada, 436 yolcudan 9 kişi öldü. Yaklaşık 300 kişi çeşitli yerlerinden yaralandı.
Doğumlar
- 1457 - VII. Henry, İngiltere Kralı (ö. 1509)
- 1600 - IX. Clemens, Papa (ö. 1669)
- 1611 - Johannes Hevelius, Polonyalı Protestan encümen üyesi (ö. 1687)
- 1712 - Tokugawa Ieshige, Tokugawa Şogunluğu'nun 9. şogunu (ö. 1761)
- 1717 - III. Mustafa, Osmanlı'nın 26. Padişahı (ö. 1774)
- 1768 - VI. Frederik, Danimarka ve Norveç kralı (ö. 1839)
- 1833 - Charles George Gordon, İngiliz general (ö. 1885)
- 1834 - Sabine Baring-Gould, İngiliz Anglikan rahip ve roman yazarı (ö. 1924)
- 1841 - Henry Morton Stanley, Amerikan gazeteci (ö. 1904)
- 1844 - Gyula Benczúr, Macar ressam (ö. 1920)
- 1853 - Jose Marti, Kübalı şair, yazar ve Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü (ö. 1895)
- 1865 - Kaarlo Juho Ståhlberg, Finlandiya Cumhuriyeti'nin ilk devlet başkanı (ö. 1952)
- 1872 - Ahmet Baytursun, Kazak eğitimci, dilbilimci, yazar, şair, siyasetçi (ö. 1937)
- 1873 - Colette (Sidonie-Gabrielle), Fransız oyun yazarı (ö. 1954)
- 1877 - Wojciech Brydziński, Polonyalı tiyatro, radyo ve sinema oyuncusu (ö. 1966)
- 1878 - Jean de La Hire, Fransız yazar (ö. 1956)
- 1879 - Julia Bell, İngiliz insan genetiği araştırmacısı (ö. 1979)
- 1880 - Sergey Malov, Rus dil bilimci, Doğu bilimci, Türkolog (ö. 1957)
- 1881 - Siegfried Jacobsohn, Alman gazeteci ve tiyatro eleştirmeni (ö. 1926)
- 1883 - Necmeddin Okyay, Türk hattat ve ebru sanatçısı (ö. 1976)
- 1884 - Auguste Piccard, İsviçreli fizikçi (ö. 1962)
- 1887 - Arthur Rubinstein, Polonya doğumlu Amerikalı piyano virtüözü (ö. 1982)
- 1890 - Robert Franklin Stroud, Amerikalı mahkûm (Alkatraz Kuşçusu) (ö. 1963)
- 1892 - Armen Doryan, Osmanlı Ermenisi şair ve öğretmen (ö. 1923)
- 1906 - Markos Vafiadis, Yunanistan Komünist Partisi kurucularından (ö. 1992)
- 1912 - Jackson Pollock, Amerikalı ressam (ö. 1956)
- 1920 - Xavier de La Chevalerie, Fransız büyükelçi (ö. 2004)
- 1927 - Eşref Kolçak, Türk oyuncu (ö. 2019)
- 1935 - David Lodge, İngiliz roman ve oyun yazarı (ö. 2025)
- 1936 - Alan Alda, Amerikalı oyuncu, yazar ve eylemci
- 1936 - İsmail Kadare, Arnavut yazar (ö. 2024)
- 1938 - Tomas Lindahl, İsveç asıllı İngiliz bilim insanı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
- 1940 - Carlos Slim Helú, Lübnan asıllı Meksikalı iş insanı
- 1942 - Brian Jones, İngiliz rock müzisyeni (ö. 1969)
- 1945 - Marthe Keller, İsviçreli aktris
- 1947 - Haydar Baş, Türk siyasetçi ve ilahiyatçı (ö. 2020)
- 1948 - Charles Taylor, Liberya Devlet Başkanı
- 1948 - İbrahim Yazıcı, Türk siyasetçi ve spor yöneticisi (ö. 2013)
- 1949 - Gregg Popovich, Amerikalı basketbol antrenörü
- 1950 - Hamed bin İsa el-Halife, Bahreyn Kralı
- 1951 - Ludovikos Ton Anogeion, Yunan müzisyen
- 1951 - Leonid Kadenyuk, Ukrayna'nın ilk astronotu (d. 2018)
- 1953 - Anicée Alvina, Fransız oyuncu (ö. 2006)
- 1954 - Bruno Metsu, Fransız teknik direktör (d. 2013)
- 1954 - Ümit Yesin, Türk oyuncu (ö. 2019)
- 1955 - Vinod Khosla, Hint asıllı ABD'li girişimci
- 1955 - Nicolas Sarkozy, Fransız siyasetçi
- 1958 - Sandy Gandhi, Avustralyalı komedyen (ö. 2017)
- 1959 - Frank Darabont, Amerikalı yönetmen
- 1968 - Sarah McLachlan, Kanadalı müzisyen
- 1968 - Rakim, Amerikalı hip hop sanatçısı
- 1970 - Julia Jäger, Alman oyuncu
- 1970 - Vince Vaughn, Amerikalı oyuncu
- 1973 - Natalya Morozova, Rus voleybolcu
- 1975 - Susana Feitor, Portekizli yürüyüşçü
- 1975 - Tijen Karaş, Türk haber sunucusu
- 1976 - Rick Ross, Amerikalı rapçi
- 1977 - Takuma Sato, Japon F1 pilotu
- 1978 - Gianluigi Buffon, İtalyan futbolcu
- 1978 - Papa Bouba Diop, Senegalli futbolcu (ö. 2020)
- 1978 - Sheamus, İrlandalı güreşçi
- 1980 - Michael Hastings, Amerikalı gazeteci (ö. 2013)
- 1981 - Elijah Wood, Amerikalı oyuncu
- 1981 - Volga Sorgu, Türk oyuncu
- 1985 - J. Cole, Amerikalı hip hop sanatçısı
- 1993 - Ezgi Şenler, Türk oyuncu
- 1993 - Will Poulter, İngiliz oyuncu
- 1998 - Mert Ramazan Demir, Türk oyuncu
Ölümler
- 661 - Ali bin Ebu Talib, 4. İslam Halifesi (d. 600)
- 724 - II. Yezîd, Emevî halifesi (d. 687)
- 814 - Şarlman, Alman Kralı (d. 742)
- 1547 - VIII. Henry, İngiltere Kralı (d. 1491)
- 1621 - V. Paulus, Papa (d. 1552)
- 1625 - Çerkes Mehmed Ali Paşa, Osmanlı devlet adamı
- 1687 - Johannes Hevelius, Polonyalı encümen üyesi (d. 1611)
- 1688 - Ferdinand Verbiest, Flaman Cizvit misyoner (d. 1623)
- 1847 - Pierre Amédée Jaubert, Fransız diplomat (d. 1779)
- 1864 - Benoît Paul Émile Clapeyron, Fransız mühendis (d. 1799)
- 1866 - Robert Foulis, Kanadalı mucit (d. 1796)
- 1866 - Emil Dessewffy, Macar politikacı (d. 1814)
- 1878 - Cincinnato Baruzzi, İtalyan heykeltıraş (d. 1796)
- 1884 - Augustin-Alexandre Dumont, Fransız heykeltıraş (d. 1801)
- 1891 - Nikolaus August Otto, Alman makine mühendisi (d. 1832)
- 1921 - Mustafa Suphi, TKP kurucusu ve siyasetçi (d. 1883)
- 1924 - Teófilo Braga, Portekiz Cumhurbaşkanı (d. 1843)
- 1926 - Kato Takaaki, Japonya Başbakanı (d. 1860)
- 1939 - William Butler Yeats, İrlandalı şair (d. 1865)
- 1940 - Sultan Galiyev, Tatar lider (d. 1892)
- 1953 - Neyzen Tevfik Kolaylı, Türk neyzen ve şair (d. 1879)
- 1965 - Maxime Weygand, Fransız general (d. 1867)
- 1981 - Özdemir Asaf, Türk şair (d. 1923)
- 1982 - Kemal Arıkan, Türk diplomat (d. 1927)
- 1983 - Levon Ekmekçiyan, ASALA militanı (d. 1958)
- 1986 - Christa McAuliffe, Amerikalı astronot (d. 1948)
- 1986 - Judith Resnik, Amerikalı astronot (d. 1949)
- 1988 - Klaus Fuchs, Alman atom casusu (d. 1911)
- 1993 - André the Giant, Fransız güreşçi (d. 1946)
- 1996 - Joseph Brodsky, Rus şair (d. 1940)
- 2002 - Astrid Lindgren, İsveçli yazar (d. 1907)
- 2004 - Joe Viterelli, Amerikalı aktör (d. 1937)
- 2010 - Ömer Uluç, Türk ressam (d. 1931)
- 2012 - Keriman Halis Ece, Türkiye'nin ilk dünya güzeli (d. 1913)
- 2013 - Ferdi Özbeğen, Türk piyanist ve şarkıcı (d. 1941)
- 2015 - Yves Chauvin, Fransız kimyacı (d. 1930)
- 2016 - Signe Toly Anderson, Amerikalı şarkıcı (d. 1941)
- 2016 - Ales Debeljak, Sloven yazar (d. 1961)
- 2016 - Paul Kantner, Amerikalı müzisyen (d. 1941)
- 2017 - Jean Bogaerts, Belçikalı bisikletçi (d. 1925)
- 2017 - Engin Cezzar, Türk yönetmen ve oyuncu (d. 1935)
- 2017 - Bharati Mukherjee, Hint asıllı Amerikalı yazar (d. 1940)
- 2017 - Lennart Nilsson, İsveçli fotoğraf sanatçısı (d. 1922)
- 2017 - Alyaksandr Tsihanoviç, Beyaz Rus şarkıcı (d. 1952)
- 2017 - Stuart Timmons, Amerikalı aktivist (d. 1957)
- 2017 - Mehmet Türker, Türk gazeteci (d. 1944)
- 2017 - Ion Ungureanu, Moldovalı oyuncu ve siyasetçi (d. 1935)
- 2018 - Dharmasena Pathiraja, Sri Lankalı yönetmen (d. 1943)
- 2018 - Coco Schumann, Alman cazcı (d. 1924)
- 2018 - Gene Sharp, Amerikalı düşünür (d. 1928)
- 2019 - Jurrie Koolhof, Hollandalı futbolcu (d. 1960)
- 2019 - Murad Medelsi, Cezayirli siyasetçi (d. 1943)
- 2019 - Pepe Smith, Filipinli müzisyen (d. 1947)
- 2020 - Marj Dusay, Amerikalı oyuncu (d. 1936)
- 2020 - Nicholas Parsons, İngiliz sunucu (d. 1923)
- 2021 - Wismoyo Arismunandar, Endonezyalı asker (d. 1940)
- 2021 - Chedly Ayari, Tunuslu siyasetçi (d. 1933)
- 2021 - Paul Crutzen, Hollandalı kimyager (d. 1933)
- 2021 - Cedric Demangeot, Fransız şair (d. 1974)
- 2021 - Morton Ira Greenberg, Amerikalı siyasetçi (d. 1933)
- 2021 - César Isella, Arjantinli müzisyen (d. 1938)
- 2021 - Sibongile Khumalo, Güney Afrikalı şarkıcı (d. 1957)
- 2021 - Ryszard Kotys, Polonyalı aktör (d. 1932)
- 2021 - Annette Kullenberg, İsveçli gazeteci (d. 1939)
- 2021 - Vasili Lanovoy, Sovyet-Rus aktör (d. 1934)
- 2021 - Cicely Tyson, Amerikalı oyuncu (d. 1924)
- 2021 - Heidi Weisel, Amerikalı moda tasarımcısı (d. 1962)
- 2022 - Mel Mermelstein, Çek asıllı Amerikan yazarı (d. 1926)
- 2022 - Diler Saraç, Türk oyuncu (d. 1937)
- 2025 - Takuro Morinaga, Japon ekonomist (d. 1957)
- 2025 - Horst Janson, Alman oyuncu (d. 1935)
- 2025 - Gene Schroeder, Amerikalı sporcu (d. 1929)
- 2025 - Miranda Cicognani, İtalyan jimnastikçi (d. 1936)
- 2025 - Catherine Laborde, Fransız sunucu (d. 1951)
- 2025 - Galina Minaicheva, Sovyet sporcu (d. 1929)
İlişkili Haber
