Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, kavramın dijital çağda bireysel ve toplumsal sorumlulukları sorgulatan güçlü bir anlam taşıdığını vurguladı.
Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yaklaşık 300 bin kişinin katıldığı oylama sonucunda seçilen 'dijital vicdan'ın, vicdanın sorumluluk ve eylemden uzaklaşıp bir 'tıklama'ya indirgenmesini tartışmaya açtığını belirtti. Ersoy, kavramın bireysel ve toplumsal duyarlılıklara ayna tuttuğunu ifade ederek, çalışmaya katkı sunan TDK, Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) ile değerlendirme kurulunda yer alan akademisyen ve uzmanlara teşekkür etti.
Halk Oylamasıyla Belirlendi
Bakanlıktan yapılan açıklamada, TDK ile Ankara Üniversitesi İLAUM iş birliğinde, halktan gelen öneriler ve 23 kişilik uzman değerlendirme kurulu tarafından belirlenen 5 kelime/kavramın TDK'nin internet sitesinde halk oylamasına sunulduğu hatırlatıldı.
Oylamaya değer bulunan kavramların 'dijital vicdan', 'vicdani körlük', 'çorak', 'eylemsiz merhamet' ve 'tek tipleşme' olduğu bildirildi. Oylama sonucunda 'dijital vicdan' kavramı, 2025 yılının kelimesi/kavramı olarak seçildi.
Vicdanın 'Tıklanabilir' Hale Gelmesi
TDK'nin gerekçesinde, vicdanın kişiyi kendi davranışları hakkında yargıda bulunmaya ve ahlâkî değerleri üzerine düşünmeye yönelten bir duygu olduğu anımsatılarak, dijital çağda bu kavramın farklı bir boyut kazandığı vurgulandı.
Açıklamada, insanların gerçek hayatta sorumluluk almadıkları konularda sosyal medyada beğeni, paylaşım veya yorum yaparak 'vicdanlarını rahatlatma' eğilimine girdikleri, bunun da vicdanı pasifize ederek 'tıklanabilir bir işlem'e dönüştürdüğü ifade edildi. Bu durumun merhamet ve insaf duygusunu sembolik görünürlükle sınırladığı kaydedildi.
Örnek olarak Gazze ve Doğu Türkistan gibi insanlık dramlarının sosyal medyada yalnızca içerik üretimi ve beğeniyle ele alınmasının, bireyde sanal bir vicdani rahatlama yarattığı, ancak somut sorumluluk ve çözüm üretimini zayıflattığı belirtildi. Açıklamada, 'dijital vicdan'ın, insanları gerçek sorunlar karşısında somut adımlar atmaktan alıkoyarak sorun alanının genişlemesine ve derinleşmesine yol açtığı vurgulandı.
AA
