Türkiye'de sıcak hava dalgaları son 75 yılın zirvesinde! Bilim insanları uyardı
Türkiye'de etkisini her geçen yıl daha fazla hissettiren aşırı sıcaklar konusunda dikkat çeken bir araştırma yayımlandı. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) araştırmacılarının çalışmasına göre, sıcak hava dalgalarının şiddeti son 75 yılda önemli ölçüde arttı. Özellikle 2023 ve 2025 yazları, kayıtların tutulmaya başlandığı dönemden bu yana en güçlü sıcak hava dalgalarının yaşandığı yıllar olarak öne çıktı.
Araştırma, sıcaklık artışlarının artık yalnızca mevsim normallerinin üzerine çıkmakla kalmadığını, aşırı sıcak olaylarının hem daha sık hem de daha şiddetli hale geldiğini ortaya koydu.
Türkiye'de sıcak hava dalgalarının şiddeti katlandı
İstanbul Teknik Üniversitesi'nden iklim bilimci Prof. Dr. Barış Önol ve meteoroloji mühendisi Tolga Karakaya tarafından yürütülen araştırmada, 1950-2025 dönemine ait sıcaklık verileri incelendi.
Çalışmada kullanılan "Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi" sonuçlarına göre Türkiye genelinde sıcak hava dalgalarının etkisi son yıllarda belirgin şekilde arttı. Özellikle 2010 sonrasında yaşanan sıcak hava olaylarının şiddeti, geçmiş dönem ortalamalarının yaklaşık üç katına ulaştı.
2023 ve 2025 yazları rekor kırdı
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise son iki yılda yaşanan aşırı sıcaklıklar oldu.
Verilere göre 2023 yılında sıcak hava dalgalarının büyüklüğü referans döneme göre 7 katın üzerine çıktı. 2025 yılında ise bu oran yaklaşık 11 kat artarak son 75 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Bilim insanları, bu verilerin Türkiye'de iklim koşullarının giderek daha sert hale geldiğini gösterdiğini belirtiyor.
Ortalama yaz sıcaklıkları da yükseliyor
Araştırmada yaz aylarındaki ortalama sıcaklıklardaki değişim de dikkat çekti.
1970-1990 yılları arasında Türkiye'de ortalama yaz sıcaklığı 22-23 derece seviyelerinde seyrederken, 2000'li yıllardan sonra hızlanan küresel ısınma etkisiyle bu değerler 24-25 derece seviyesine yükseldi.
2024 yılında ise ortalama yaz sıcaklığı 26,1 dereceye ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü.
İstanbul, Ankara ve İzmir için dikkat çeken tahmin
Bilim insanlarının gelecek projeksiyonlarına göre sıcak hava dalgalarının etkili olduğu gün sayısında da ciddi artış bekleniyor.
1976-2005 yılları arasında İstanbul, Ankara, Antalya, Konya ve İzmir'de yılda ortalama 3 ila 5 gün süren sıcak hava dalgalarının, 2021-2050 döneminde önemli ölçüde artacağı öngörülüyor.
Tahminlere göre:
İstanbul'da yaklaşık 16 gün
Ankara'da yaklaşık 16 gün
Antalya'da yaklaşık 18 gün
İzmir'de yaklaşık 23 gün
sıcak hava dalgası yaşanabilecek.
Yüzyılın ikinci yarısı daha da sıcak olabilir
Araştırmanın uzun vadeli sonuçları ise daha çarpıcı.
2051-2080 döneminde sıcak hava dalgalarının etkili olduğu gün sayısının İstanbul ve Ankara'da yaklaşık 38 güne, Antalya ve Konya'da 40 güne, İzmir'de ise 53 güne kadar çıkabileceği öngörülüyor.
Uzmanlar, artan sıcaklıkların sağlık, tarım, enerji tüketimi ve su kaynakları üzerinde ciddi baskılar oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Uzmanlardan uyum çağrısı
Araştırmacılar, Türkiye ve Doğu Akdeniz'de iklim rejiminin önemli ölçüde değiştiğini vurgulayarak aşırı sıcak hava olaylarına karşı daha güçlü uyum stratejileri geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda sıcak hava dalgalarının daha sık yaşanması beklenirken, erken uyarı sistemleri ve iklim uyum politikaları büyük önem taşıyor.
