Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), gençlerin medya alışkanlıklarını inceleyen kapsamlı Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) güncel nüfus verileri baz alınarak hazırlanan araştırma, İBBS-2 düzeyindeki 26 ilde yaşayan 7 bin 511 genç ile bilgisayar destekli telefon anketi yöntemiyle gerçekleştirildi.
Araştırma bulgularına göre gençlerin yüzde 57,2'sinin dijital okuryazarlık düzeyi yüksek, yüzde 28,9'unun orta ve yüzde 13,9'unun düşük seviyede olduğu tespit edildi. Geçmiş yıllarla yapılan kıyaslamalar, dijital yetkinliklerdeki gelişimi açıkça ortaya koydu. Buna göre 2022 yılında dijital okuryazarlık düzeyi düşük olanların oranı yüzde 35,6 iken, bu oran sonraki süreçte yüzde 13,9 seviyesine geriledi. Yüksek dijital okuryazarlık oranının ise yüzde 29,4'ten yüzde 57,2'ye yükseldiği kaydedildi. Yaş gruplarına göre incelendiğinde, 19-21 yaş grubundaki gençlerin yüzde 62,4'ünün, 15-18 yaş grubundakilerin ise yüzde 53,4'ünün yüksek dijital okuryazarlık düzeyine sahip olduğu belirlendi.
Televizyon İzleme Süresi Azaldı, Dijital Platformlar Yükselişte
Araştırma, geleneksel medya araçları ile dijital mecralar arasındaki kullanım dengesinin değiştiğini gösterdi. Gençlerin 2022 yılındaki günlük ortalama televizyon izleme süresi 1 saat 40 dakikayken, bu sürenin günlük ortalama 40 dakikaya gerilediği tespit edildi. Katılımcıların yüzde 77,4'ü son bir ay içinde televizyon yayını izlediğini belirtirken, yalnızca yüzde 10,1'i televizyonu günlük olarak takip ettiğini ifade etti.
Buna karşın isteğe bağlı yayın platformlarına olan ilginin arttığı görüldü. Son bir ay içinde bu platformları kullandığını belirten gençlerin oranı yüzde 65, günlük kullanım oranı ise yüzde 9,7 oldu. 2022 verilerinde yüzde 40 seviyesinde olan bu oranların yükselmesi, gençlerin dijital içerik tüketimine yöneldiğini doğruladı.
Günlük İnternet ve Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları
Gençlerin internet kullanım oranı yüksek seviyelerde seyrederken, son bir ay içinde internet kullandığını belirtenlerin oranı yüzde 94,4 olarak kayıtlara geçti. İnterneti günlük kullanma oranı yüzde 78,1 olurken, günlük ortalama internet kullanım süresi kadınlarda 4 saat 37 dakika, erkeklerde ise 4 saat 50 dakika olarak hesaplandı. 19-21 yaş grubunun günlük ortalama internet kullanım süresi ise 5 saat 10 dakikayı buldu.
Araştırmada gençlerin sosyal medya kullanım süresinin günlük ortalama 3 saat 24 dakika olduğu belirlendi. Sosyal medyayı günlük kullananların oranı yüzde 70,8, son bir ay içinde kullandığını belirtenlerin oranı ise yüzde 89,2 olarak ölçüldü. Sosyal medya kullanım amaçlarının başında yüzde 86,6 ile gündemi takip etmek yer aldı.
Haber Alma Kaynağında Sosyal Medya İlk Sırada
Gençlerin haber alma kaynaklarına ilişkin veriler de dijitalleşmenin boyutunu gözler önüne serdi. Araştırma sonuçlarına göre gençlerin haber almak için en çok tercih ettiği mecra yüzde 82,4 ile sosyal medya oldu. Sosyal medyayı yüzde 75,6 ile internet haber siteleri ve yüzde 53,7 ile televizyon takip etti.
Öte yandan gençlerin yapay zeka teknolojilerine gösterdiği ilgi de dikkat çekti. Son bir ay içinde yapay zeka destekli uygulamaları kullandığını belirten gençlerin oranı yüzde 74,9 olarak belirlenirken, katılımcıların yüzde 88,1'i sosyal medya kullanımında en az 16 şeklinde bir yaş sınırı olması gerektiğini savundu.
