Tarihte bugün ne oldu? 10 Şubat, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemine damgasını vuran Sultan II. Abdülhamid'in vefat ettiği, popüler kültürün efsane ikilisi Tom ve Jerry'nin ilk kez izleyiciyle buluştuğu ve uluslararası diplomaside dengeleri değiştiren Paris Antlaşması'nın imzalandığı gündür. Ayrıca Türk siyasetinin ilk kadın belediye başkanlarından Leyla Atakan, bugün trafik kazasında hayatını kaybetmiştir.
Tarihin Akışını Değiştiren Olaylar
- 1763 - Paris Antlaşması: Yedi Yıl Savaşları'nı sona erdiren antlaşma Büyük Britanya, Fransa ve İspanya arasında imzalandı. Bu antlaşma, Britanya'nın küresel bir sömürge imparatorluğuna dönüşmesinin önünü açtı.
- 1840 - Kraliyet Düğünü: İngiltere Kraliçesi I. Victoria, Prens Albert ile Saint James Sarayı'nda evlendi.
- 1931 - Yeni Başkent: Yeni Delhi, resmen Hindistan'ın başkenti oldu.
- 1940 - Tom ve Jerry Doğdu: William Hanna ve Joseph Barbera tarafından yaratılan efsanevi çizgi film serisi 'Tom ve Jerry'nin ilk bölümü 'Puss Gets the Boot' (Kedinin Pabucu Yarım) gösterime girdi.
- 1947 - Paris Barış Antlaşması: II. Dünya Savaşı'nın ardından İtalya, Romanya, Macaristan, Bulgaristan ve Finlandiya ile Müttefik Devletler arasında barış antlaşmaları imzalandı.
- 1962 - Casus Takası: Soğuk Savaş'ın en ünlü casus değişimi gerçekleşti. SSCB'de düşürülen U-2 uçağının pilotu Francis Gary Powers, ABD'de yakalanan Rus casus Rudolf Abel ile Berlin'deki Glienicke Köprüsü'nde takas edildi.
Türkiye Tarihinden Notlar
- 1937 - Meteoroloji Kuruldu: Meteoroloji Genel Müdürlüğü resmen kuruldu.
- 1950 - Üniversite Davası: Komünistlik suçlamasıyla yargılanan öğretim üyeleri Behice Boran ve Niyazi Berkes hapis cezası alırken, Pertev Naili Boratav beraat etti.
- 1953 - İlk Soyut Resim Sergisi: Ressamlar Adnan Çoker ve Lütfü Günay, Ankara'da Türkiye'nin ilk soyut resim sergisini açtı.
- 1971 - Leyla Atakan'ın Vefatı: Kocaeli Belediye Başkanı Leyla Atakan ve üç meclis üyesi, geçirdikleri trafik kazasında hayatını kaybetti. Atakan, Türkiye'nin tek dereceli seçim sistemiyle seçilen ilk kadın belediye başkanıydı.
- 1979 - Hacettepe'de İlk: Türkiye'de ilk kez 1.5 aylık bir bebeğe açık kalp ameliyatı Hacettepe Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yapıldı.
- 1996 - Deep Blue'nun Zaferi: IBM'in süper bilgisayarı Deep Blue, dünya satranç şampiyonu Garry Kasparov'u ilk maçta yenmeyi başardı. (Ancak turnuvanın genelini Kasparov kazandı).
10 Şubat'ta Hayatını Kaybedenler
- 1755 - Montesquieu: Kuvvetler ayrılığı ilkesini (yasama, yürütme, yargı) ortaya koyan Fransız düşünür.
- 1837 - Puşkin: Rus edebiyatının kurucusu kabul edilen şair ve yazar Aleksandr Puşkin, düelloda aldığı yara sonucu öldü.
- 1918 - II. Abdülhamid: Osmanlı İmparatorluğu'nun 34. Padişahı ve 113. İslam Halifesi. Beylerbeyi Sarayı'nda 75 yaşında vefat etti.
- 1923 - Röntgen: X ışınlarını keşfederek Nobel Fizik Ödülü kazanan Alman fizikçi Wilhelm Conrad Röntgen.
- 1958 - Nezihe Muhiddin: Türk kadın hakları savunucusu, aktivist ve yazar.
- 2005 - Arthur Miller: 'Satıcının Ölümü' eseriyle tanınan Amerikalı oyun yazarı.
- 2008 - Roy Scheider: 'Jaws' filminin efsanevi başrol oyuncusu.
- 2014 - Shirley Temple: Çocuk yıldız olarak üne kavuşan Amerikalı aktris ve diplomat.
- 2022 - Haydar Dümen: Türk psikiyatr ve seksolog.
10 Şubat'ta Doğan Ünlüler
- 1890 - Boris Pasternak: 'Doktor Jivago'nun yazarı, Nobel ödüllü Rus şair.
- 1898 - Bertolt Brecht: Epik tiyatronun kurucusu Alman şair ve oyun yazarı.
- 1939 - Enver Ören: İhlas Holding'in kurucusu Türk iş insanı.
- 1940 - Güven Önüt: Beşiktaş'ın efsane futbolcusu ve teknik direktörü.
- 1961 - Alexander Payne: Oscar ödüllü Amerikalı yönetmen.
- 1974 - Elizabeth Banks: 'Açlık Oyunları' serisiyle tanınan Amerikalı oyuncu.
- 1991 - Emma Roberts: Amerikalı oyuncu ve şarkıcı.
- 1994 - Son Naeun: Koreli şarkıcı ve oyuncu (Apink grubu).
- 1997 - Chloë Grace Moretz: Genç yaşta ünlenen Amerikalı oyuncu.
Diğer Önemli Olaylar
- 1074: Kaşgarlı Mahmut, Türkçenin ilk sözlüğü olan Divânu Lügati't-Türk'ü tamamladı.
- 1954: Kapatılan Millet Partisi'nin yerine Cumhuriyetçi Millet Partisi kuruldu.
- 1969: ABD 6. Filosu'nun İstanbul'a gelişi üniversite öğrencileri tarafından protesto edildi.
- 1981: 12 Eylül sonrası yurtdışındaki Cem Karaca, Melike Demirağ ve Selda Bağcan gibi sanatçılara 'yurda dön' çağrısı yapıldı.
- 2006: Gazeteci Abdi İpekçi suikastı ve gasp suçlarından yargılanan Mehmet Ali Ağca, yeniden yargılama sonucu 21 yıl 8 ay hapse mahkûm edildi.
Özetle 10 Şubat, Osmanlı'nın son büyük sultanının veda ettiği, çizgi film dünyasının en rekabetçi ikilisinin 'merhaba' dediği ve casus filmlerini aratmayan takasların yaşandığı tarihi bir gündür.


