Dünyanın en güney ucunda, buzullarla kaplı Antarktika kıtası, Salı günü gerçekleşecek yılın ilk güneş tutulmasına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 'Ateş Çemberi' olarak da bilinen bu halkalı güneş tutulması, kıtadaki araştırma istasyonlarında görevli bilim insanları ve bölgenin kendine has yaban hayatı için eşsiz bir gökyüzü olayı sunacak.
Lowell Gözlemevi'nden astronom Joe Llama, yaklaşan doğa olayıyla ilgili olarak, 'Oradaki penguenler harika bir gösteri izleyecek' değerlendirmesinde bulundu.
Güney Yarımküre'de Kısmi Tutulma İzlenebilecek
Tutulmanın tam halkalı evresi sadece Antarktika üzerinden görülebilecek olsa da hava koşullarının elverişli olması durumunda Güney Yarımküre'nin bazı bölgelerinde parçalı tutulma gözlemlenebilecek. Şili ve Arjantin'in en uç noktaları ile Madagaskar, Lesoto ve Güney Afrika dahil olmak üzere güneydoğu Afrika'nın bazı kısımlarında Güneş'in bir bölümü örtülmüş şekilde izlenebilecek.
Ay ve Güneş'in 'Güzel Tesadüfü'
Güneş tutulmaları; Güneş, Ay ve Dünya'nın belirli bir hizada dizilmesiyle meydana geliyor. Ay, Dünya ile Güneş arasına girdiğinde oluşturduğu gölge, Güneş ışığını kısmen veya tamamen engelliyor.
New York Şehir Üniversitesi'nden astrofizikçi Emily Rice, bu durumu 'Ay ve Güneş'in boyutu ile mesafesi arasındaki güzel bir tesadüf' olarak nitelendiriyor. Halkalı tutulma sırasında Ay, yörüngesi üzerinde Dünya'dan en uzak konumunda bulunuyor. Bu nedenle Güneş'i tamamen kapatamıyor ve Güneş'in sadece ince bir halkası görünür kalıyor. Astronom Llama bu görüntüyü, 'Güneş'in adeta çekirdeğinin çıkarılması' olarak tanımlıyor.
Göz Sağlığı İçin Uyarılar: Özel Gözlük Şart
Uzmanlar, Güneş'in büyük bir kısmı örtülmüş olsa bile doğrudan bakmanın göz sağlığı açısından tehlikeli olduğu konusunda uyarıyor. Ultraviyole ışınları ve görünür ışığın neredeyse tamamını engelleyen özel güneş tutulması gözlükleri kullanılması gerekiyor. Standart güneş gözlükleri veya dürbünler yeterli korumayı sağlamıyor.
Kullanılacak gözlüklerin ISO 12312-2 standartlarına uygun olması gerektiği belirtilirken, sahte ürünlere karşı dikkatli olunması tavsiye ediliyor. Ayrıca evdeki malzemelerle yapılabilecek iğne deliği projektörleri veya bir süzgeç yardımıyla tutulmanın gölgesini yere yansıtarak dolaylı yoldan izlemek de güvenli bir yöntem olarak öneriliyor.
Ağustos Ayında Tam Tutulma Bekleniyor
Gökbilim meraklıları için yılın bir sonraki önemli olayı ise Ağustos ayında gerçekleşecek tam güneş tutulması olacak. Bu tutulma Grönland, İzlanda, İspanya, Rusya ve Portekiz'in bir kısmından tam olarak izlenebilecek. Aynı tarihte Avrupa, Afrika ve Kuzey Amerika'nın geniş kesimlerinde ise parçalı tutulma görülecek.
