Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında Tahran yönetiminin nükleer çalışmalarını engellemek amacıyla Cenevre'de yürütülen nükleer müzakereler küresel çapta yakından takip ediliyor. Wall Street Journal gazetesinde görüşmelerden hemen önce yayımlanan detaylı bir habere göre, mevcut resmi açıklamalar ışığında taraflar savaşı önleyecek güvenli bir müzakere ortamından hala çok uzakta bulunuyor.
Uranyum Zenginleştirme Konusunda Taviz Tartışması
Gazetede yer alan iddialara göre, Amerikan yönetiminde yer alan şahin kanat, uranyum zenginleştirme konusunda Tahran'a hiçbir taviz verilmemesinde katı bir şekilde ısrar ediyor. Buna karşılık, müzakere ekibinin tıbbi amaçlar için çok düşük miktarda zenginleştirme yapabilen bir nükleer reaktörün başkentte yeniden çalıştırılmasına izin vermeye açık olabileceği değerlendirmesi yapılıyor. Ancak bu düzeydeki en ufak bir taviz ihtimali bile Cumhuriyetçi Kongre üyelerinden ve karşıt görüşlü yetkililerden yoğun baskı görüyor.
Tennessee Üniversitesi'nde görevli ve bölge üzerine çalışmalar yürüten uzman Saeid Golkar, gazeteye verdiği demeçte süreci şu sözlerle değerlendirdi: "Bu, bir anlaşmaya varmak için son şans olabilir. Bunun da başarısız olması durumunda, ABD diplomasi yoluyla çözemediği sorunları askeri yollarla çözmeye çalışacaktır."
Balistik Füzeler Müzakerelerde Kriz Yaratıyor
Amerikalı üst düzey yetkililer, Tahran yönetiminin daha uzun menzilli balistik füzeler yetenekleri geliştirmesinden ciddi şekilde endişe duyuyor. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, basına yansıyan iddialara karşılık net bir tavır sergileyerek dünkü açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
İran'ın itibarını kurtarmak amacıyla çok küçük miktarda uranyum zenginleştirmesine izin verilmesi düşünülüyorsa, bunu kesinlikle reddediyorum.
Sürece dair bir diğer doğrudan açıklama ise Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından yapıldı. Rubio, dünkü konuşmasında tarafların durumunu şu sözlerle aktardı:
Ne kadar uzakta oldukları konusunda tahminde bulunmayacağım ancak kesinlikle kıtalararası balistik füzeler geliştirmeye çalışıyorlar. İran'ın balistik füzeler konusunu görüşmemekteki ısrarı çok büyük bir sorun.
Tahran Yönetimi Uluslararası Anlaşmaları İşaret Ediyor
İran tarafı, uluslararası anlaşmaları açıkça gerekçe göstererek uranyum zenginleştirme faaliyetlerinden tamamen vazgeçmeyi kabul etmiyor. Bunun yerine üretim miktarında belirli bir azaltmaya gidebileceği yönünde alternatif bir teklifte bulunuyor. Ayrıca, geliştirilmekte olan silah sistemleri konusu, Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen mevcut nükleer pazarlıkların tamamen dışında tutuluyor. Tüm bu katı tutumlar, masadaki diplomasi çabalarının ilerlemesini zorlaştırıyor.
