Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), merakla beklenen "2025 Türkiye Sağlık Araştırması" sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Ortaya çıkan veriler, ülke genelinde obezite, hareketsiz yaşam ve tütün/alkol tüketimindeki artışı gözler önüne serdi. Raporda en dikkat çeken detay ise her 5 kişiden birinin obezite ile mücadele etmesi oldu.
İşte Türkiye'nin 2025 yılı sağlık haritasına dair çarpıcı detaylar...
Kadınlarda Obezite, Erkeklerde Hareketsiz Yaşam Alarm Veriyor
TÜİK verilerine göre, 15 yaş ve üstü bireylerde boy ve kilo değerleri hesaplanarak bulunan vücut kitle indeksi sonuçları endişe yarattı. 2022 yılında yüzde 20,2 olan obez bireylerin oranı, 2025 yılında yüzde 21,8’e yükseldi.
Cinsiyet kırılımlarına bakıldığında ise tablonun vahameti daha net ortaya çıkıyor:
Kadınlarda Durum: Kadınların yüzde 24,8’i obez, yüzde 32,2'si ise obez öncesi (aşırı kilolu) kategorisinde yer alıyor.
Erkeklerde Durum: Erkeklerin yüzde 18,7’si obez iken, yüzde 43,1'i obez öncesi dönemde bulunuyor.
Fiziksel Aktivite Yapmayanların Oranı %86,6
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yetişkin bir bireyin sağlıklı kalabilmesi için haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapmasını öneriyor. Ancak Türkiye bu hedefin oldukça gerisinde kaldı.
Ülke genelinde fiziksel aktivite yapmayanların oranı yüzde 86,6 olarak kayıtlara geçti. 2022 yılına kıyasla küçük bir kıpırdanma olsa da rakamlar hala çok yüksek:
Erkeklerde spor yapmayanların oranı %85,3'ten %83,5'e geriledi.
Kadınlarda ise bu oran %92,7'den %89,7'ye düştü.
DSÖ standartlarına uyarak haftada 150-300 dakika arası spor yapanların oranı erkeklerde sadece yüzde 4,1, kadınlarda ise yüzde 2,7 seviyesinde kaldı.
Hareketsiz yaşamın bir getirisi olarak, günlük hayatta fiziksel işlev bozuklukları da baş gösterdi. Toplumda merdiven inip çıkarken zorluk yaşayanların oranı yüzde 6 olurken, bu oran kadınlarda %8,3, erkeklerde ise %3,7 olarak belirlendi.
Çocuklarda Salgın: En Sık Görülen Hastalık Üst Solunum Yolu
Raporda çocukların son 6 aylık sağlık durumları da mercek altına alındı. Hem bebeklik hem de okul çağındaki çocuklarda solunum yolu enfeksiyonları zirvedeki yerini korudu.
0-6 Yaş Grubu: En sık görülen hastalık yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. Bunu yüzde 24 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi.
7-14 Yaş Grubu: Bu yaş grubunda da liderlik yüzde 24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonunun oldu. İshal yüzde 16,4 ile ikinci sırada yer alırken, ağız ve diş sağlığı sorunları yüzde 8,2 ile üçüncü sıraya yerleşti.
15 yaş ve üzeri yetişkinlerde ise son 12 ayda en çok görülen şikayet yüzde 24,3 ile bel bölgesi problemleri oldu. Bel ağrılarını sırasıyla hipertansiyon (%16,9), boyun problemleri (%16,7) ve şeker hastalığı (%11,9) takip etti.
Tütün ve Alkol Tüketiminde Yükseliş Trendi
2025 yılı verileri, tütün ve alkol kullanım oranlarının da yukarı yönlü ivme kazandığını gösterdi.
Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022'de %28,3 iken, 2025'te yüzde 30,1’e yükseldi. Erkeklerin yüzde 42,9’u, kadınların ise yüzde 17,5’i her gün sigara kullanıyor.
Son 12 ay içinde alkol kullananların oranı %12,1'den yüzde 12,6’ya çıktı. Bu oran erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda yüzde 6,6 olarak ölçüldü.
Kadın Sağlığında Olumlu Gelişme: Mamografi ve Smear Testi Oranları Arttı
Rapordaki en pozitif gelişme ise kadınların erken teşhis testlerine gösterdiği ilginin artması oldu. Kanser taramalarında geçmiş yıllara oranla ciddi bir bilinçlenme gözlendi.
Sağlık Taraması | 2022 Oranı | 2025 Oranı | Hiç Yaptırmayanların Oranı (2025) |
Mamografi (40+ Yaş) | %10,8 | %16,7 | %42,4 |
Smear Testi (15+ Yaş) | %7,2 | %11,8 | %59,0 |
Mamografi ve smear testi yaptıran kadınların oranı düzenli bir artış gösterse de, hayatında hiç bu testleri yaptırmamış kadınların oranının hala yüksek olması, uzmanların bu konuda daha fazla farkındalık çalışması yapması gerektiğini ortaya koyuyor.
