Son verilere göre, Türkiye’de satılan otomobillerin büyük çoğunluğu artık otomatik vitesli araçlardan oluşuyor ve bu durum manuel vitesin pazardaki payını tarihi seviyelerin altına çekmiş durumda.
Manuel vites oranı hızla düşüyor
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre Türkiye’de manuel vitesli araçların toplam satışlardaki payı son yıllarda ciddi bir düşüş gösterdi. 2020 yılında yaklaşık yüzde 17 seviyelerinde olan manuel vites oranı, 2026 itibarıyla yüzde 4’ün altına kadar gerilemiş durumda. Bu yılın ilk çeyreğinde ise Türkiye’de satılan otomobillerin yüzde 97,3’ü otomatik vitesli araçlardan oluştu. Manuel araçların payı ise yalnızca yüzde 2,7 seviyesinde kaldı.
Bu tablo, debriyaj sistemine sahip araçların pazar içerisindeki varlığının giderek zayıfladığını ortaya koydu.
Debriyajlı araçlar showroomlardan çekiliyor
Türkiye’de satışta bulunan model sayısına bakıldığında da benzer bir tablo ortaya çıkıyor.
Toplam 282 otomobil modeli arasında yalnızca 11 modelin manuel vites seçeneği bulunuyor. Bu da manuel şanzımanın toplam model havuzundaki payının yüzde 3,9 seviyesine gerilediğini gösteriyor. Sektör verileri değerlendirildiğinde, showroomlarda yer alan her 100 otomobilden sadece birkaçının manuel vitesli olduğu dikkat çekiyor.
Elektrikli araçlar dönüşümü hızlandırıyor
Otomotiv sektöründe yaşanan en büyük değişimlerden biri de elektrikli araçların yükselişi oldu.
Tam elektrikli araçlarda debriyaj sistemi kullanılmaması, manuel vitesli araçların doğal olarak pazardan çekilmesini hızlandırdı. Hibrit ve elektrikli modellerin yaygınlaşmasıyla birlikte üreticilerin büyük bölümü otomatik şanzımana yönelirken, manuel sistemler giderek daha az tercih edilen bir seçenek haline geldi.
Segmentlerde manuel vites neredeyse yok
Araç segmentleri incelendiğinde de manuel vitesin geri çekildiği görülüyor. A, D ve E segmentlerinde otomatik vites oranı yüzde 100’e yakın seviyeye ulaşmış durumda. C segmenti, manuel araçların hâlâ en çok görüldüğü kategori olsa da burada bile oran yüzde 3–4 seviyelerine kadar düşmüş durumda.
Bu veriler, debriyaj sisteminin artık sadece belirli ve sınırlı bir kullanıcı kitlesi tarafından tercih edildiğini ortaya koyuyor.
Avrupa ile paralel ama Türkiye’de daha hızlı düşüş
Küresel ölçekte de manuel vitesin gerilediği bilinirken, Türkiye’deki düşüşün daha hızlı gerçekleştiği dikkat çekiyor. Avrupa’da da otomatik vitesli araçların oranı artarken, Türkiye’de bu dönüşümün çok daha keskin bir şekilde yaşandığı ifade ediliyor.
Debriyajın geleceği tartışılıyor
Otomotiv sektöründe yaşanan bu değişim, debriyaj sisteminin geleceğine yönelik tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Sektör genelinde yapılan değerlendirmelerde, manuel şanzımanın ilerleyen yıllarda yalnızca niş ve düşük hacimli bir segmentte varlığını sürdürebileceği öngörülüyor. Buna paralel olarak, üreticilerin de yeni modellerde manuel vites seçeneğini giderek daha az sunduğu görülüyor.
