Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Tüketici Fiyat Endeksi'ne (TÜFE) ilişkin kapsamlı bir güncelleme yaptığını duyurdu. Kurumun internet sitesinde yer alan açıklamaya göre, her yıl olduğu gibi fiyat derlenen yerleşim ve iş yerleri ile sepette yer alan ürünler, ağırlıkları ve ürün tanımları yeniden düzenlendi.
TÜFE, toplumun tüketim alışkanlıklarını gerçeğe en yakın şekilde yansıtmayı amaçlayan mal ve hizmet sepeti üzerinden hesaplanıyor. Piyasadaki tüm ürünlerin fiyatlarını takip etmenin mümkün olmaması nedeniyle, hanehalkı harcamalarında önemli yer tutan ürünler esas alınıyor.
Baz yıl 2025 olarak güncellendi
Yapılan çalışmalar sonucunda 2025 yılı, TÜFE için yeni baz yıl olarak belirlendi. Baz yıl, fiyat endekslerinin '100' kabul edildiği yıl anlamına geliyor.
Baz yılın yenilenmesi, endeksin daha anlaşılır hale gelmesini sağlarken, uluslararası karşılaştırılabilirliği artırıyor ve endeks seviyelerinin aşırı büyümesini engelliyor.
Bu kapsamda, mevcut sınıflama yapısı yerine COICOP-2018 (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması) sistemine geçildi. Yeni baz yılı, sınıflama ve ağırlık yapısıyla üretilen ilk veriler, ocak ayı TÜFE bülteniyle yayımlandı.
Yetkililer, bu değişikliğin endeksin yeniden hesaplanması anlamına gelmediğini, yalnızca mevcut verilerin yeni sınıflamaya göre gruplandığını vurguladı. Bu nedenle manşet enflasyon rakamlarında bir değişiklik olmayacak.
TÜFE sepeti yenilendi
Bu yıl itibarıyla alandan veri derleme yöntemiyle elde edilen fiyatlar, toplam fiyatların yüzde 51,14'ünü oluşturacak.
TÜFE kapsamında 81 il ve 239 ilçede,
- 39 bin 70 iş yeri ve 5 bin 246 konuttan (kira),
- 428 madde ve 972 madde çeşidi için her ay yaklaşık 636 bin 640 fiyat derlenecek.
Her yıl yapılan güncellemelerde, tüketim harcamalarındaki ağırlığı artan ürünler sepete dahil edilirken, önemi azalan ürünler çıkarılıyor. Bu nedenle sepet içeriği her yıl değişiklik gösteriyor, ancak yıl boyunca sabit kalıyor.
Bu yıl, veri kaynağının değişmesi ve yeni sınıflamaya geçilmesi nedeniyle sepete giren ve çıkan ürün sayısının önceki yıllara göre daha fazla olduğu belirtildi.
Sepete giren ve çıkan ürünler
Güncellemeyle birlikte sepete simit, yöresel peynirler, hazır pizza ve börekler, okul forması, bebek elbisesi, termos ve otomobil ekspertiz ücreti gibi toplam 38 yeni madde eklendi.
Buna karşılık kakao, yufka, kravat, gazeteler ve tıraş malzemeleri dahil 30 ürün sepetten çıkarıldı.
Ayrıca, tüketim tercihlerindeki değişimleri yansıtmak amacıyla birçok madde başlığı altına yeni ürün çeşitleri eklendi. Örneğin, dizel otomobil TÜFE sepetinden tamamen çıkarılırken, benzinli, elektrikli ve hibrit otomobiller için yeni alt kalemler oluşturuldu.
Ana grup ağırlıkları değişti
Baz yılın 2003=100'den 2025=100'e çıkarılmasıyla, TÜFE'deki ana grup sayısı 12'den 13'e yükseldi. Bazı ana grupların isimleri de güncellendi.
Özellikle dijital ürünler ve dijital içerikler, COICOP-2018 kapsamında ayrı bir sınıf haline getirildi. Ayrıca sigorta ve finansal hizmetler, yeni bir harcama grubu olarak enflasyon hesaplamasına dahil edildi.
Güncellemeye göre;
- gıda ve alkolsüz içeceklerin ağırlığı yüzde 24,96'dan 24,44'e,
- konut grubunun ağırlığı yüzde 15,21'den 11,40'a gerilerken,
- ulaştırmanın ağırlığı yüzde 15,34'ten 16,62'ye yükseldi.
Giyim, ulaştırma, lokanta ve konaklama, eğlence ve kişisel bakım gruplarının ağırlıkları artarken; gıda, sağlık, eğitim ve iletişim gruplarında düşüş görüldü.
