“Seçenekler Belirli: Ya ABD’ye Teslim Edin ya da Gözetimimizde Yok Edin”
Başkan Trump, paylaştığı mesajda İran’ın elindeki yaklaşık 400 kilogram civarında olduğu değerlendirilen zenginleştirilmiş uranyumun (nükleer toz) durumuna dair kesin bir dil kullandı. Trump, “Zenginleştirilmiş uranyum ya derhal ABD’ye teslim edilerek buraya getirilip imha edilecek ya da tercihen İran ile iş birliği ve koordinasyon içinde, Atom Enerjisi Komisyonu veya eşdeğeri bir kurumun şahitliğinde, yerinde veya kabul edilebilir başka bir noktada imha edilecektir” ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, taraflar arasındaki ateşkes görüşmelerinin en hassas aşamasında geldi. ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmaları sonlandırmayı amaçlayan diplomatik süreçte, Tahran’ın nükleer programı üzerindeki kısıtlamalar, görüşmelerin en kritik başlıklarından birini oluşturmaya devam ediyor.
Ateşkes Müzakerelerinde Kritik Dönemeç
Bölgede süregelen gerilimi sonlandırmak amacıyla yürütülen müzakerelerde, nükleer kapasitenin sınırlandırılması ABD tarafının vazgeçilmez şartlarından biri olarak masadaki yerini koruyor. İstihbarat raporlarına göre İran’ın elindeki bu stokun, nükleer silah üretimi potansiyeli taşıdığı endişesi, ABD yönetimini daha sert tedbirler almaya zorluyor.
ABD yönetimi, Tahran’ın nükleer programına yönelik “sıfır zenginleştirme” hedefinden geri adım atmazken, İran tarafı ise nükleer teknolojinin barışçıl amaçlarla kullanılması ve “vazgeçilmez hakları” olduğu konusunda ısrarcı tutumunu sürdürüyor. Geçtiğimiz günlerde, İranlı yetkililerin bu stokun yurt dışına çıkarılmasına yönelik bir talimatı reddetmesi, iki taraf arasındaki müzakereleri daha da gergin bir hale getirmişti.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Başkan Trump’ın “derhal” vurgusuyla yaptığı bu çıkışın, ateşkes görüşmelerinin geleceğini nasıl etkileyeceği merak konusu. Taraflar, bir yandan ateşkesin kalıcı hale getirilmesi için yapılandırılmış bir diplomatik kanalı (özellikle Pakistan arabuluculuğundaki süreçleri) kullanırken, diğer yandan nükleer tesislerin güvenliği ve uranyumun imhası konusunda nihai bir uzlaşıya varmaya çalışıyor.
Önümüzdeki günlerde, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerinin bölgedeki durumu yeniden değerlendirmesi ve tarafların bu “imha” talebine vereceği resmi yanıtın, savaşın sona erip ermeyeceği konusunda belirleyici olması bekleniyor.
