ABD Başkanı Donald Trump, Washington yönetiminin Tahran'a yönelik olası bir askeri harekatı değerlendirdiği süreçte dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Kuzey Carolina'daki Ft. Bragg askeri üssünü ziyareti sonrasında konuşan Trump, İran'da yaşanacak bir iktidar değişikliğinin 'olabilecek en iyi şey' olduğunu ifade etti. Bu açıklama, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını artırma kararı ve ikinci bir uçak gemisi grubunu bölgeye sevk etmesiyle eş zamanlı geldi.
'47 Yıldır Konuşuyorlar'
Gazetecilerin, İran'daki İslami din adamları yönetiminin devrilmesi yönünde bir baskı olup olmayacağına dair sorularını yanıtlayan Trump, mevcut yönetimin değişmesinin en iyi senaryo olacağını savundu. Trump, '47 yıldır konuşuyorlar, sadece konuşuyorlar' ifadelerini kullandı.
Başkan, son haftalarda önceliğinin İran'ın nükleer programını daha da geriletmek olduğunu belirtse de cuma günü yaptığı açıklamada, ABD'nin talep ettiği tavizlerin sadece bununla sınırlı kalmayacağını ima etti. Washington'da temaslarda bulunan İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, yapılacak herhangi bir anlaşmanın İran'ın balistik füze programını etkisiz hale getirmesini ve Hamas ile Hizbullah gibi vekil gruplara sağlanan finansmanın kesilmesini içermesi gerektiğini savunuyor.
Trump, geçtiğimiz yıl ABD askeri saldırılarıyla önemli darbeler alan Tahran'ın nükleer programını hedef almanın 'görevin en küçük parçası' olacağını belirtti. İran tarafı ise nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunda ısrar etmeye devam ediyor. Ancak Haziran ayındaki çatışmalardan önce İran'ın uranyumu yüzde 60 saflığa kadar zenginleştirdiği biliniyor.
Rubio: Venezuela'dan Daha Karmaşık Olur
Trump'ın Ayetullah Ali Hamaney yönetiminin sona ermesi yönündeki imaları, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun uyarılarının ardından geldi. Rubio, İran'da olası bir iktidar değişikliğinin, yönetimin Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'yu devirme çabalarından 'çok daha karmaşık' olacağını belirtmişti. Rubio, Senato'daki bir oturumda, İran rejiminin çok uzun süredir iktidarda olduğunu ve böyle bir ihtimalin çok dikkatli bir planlama gerektirdiğini vurgulamıştı.
USS Gerald R. Ford Orta Doğu'ya Yönlendirildi
Trump, dünyanın en büyük uçak gemisi olan USS Gerald R. Ford'un Karayip Denizi'nden ayrılarak Orta Doğu'ya hareket ettiğini doğruladı. Gemi, bölgedeki diğer savaş gemilerine ve askeri varlıklara katılacak. Trump, İran ile planlanan dolaylı görüşmelerin gerçekleşmemesi üzerine, 'Anlaşma yapamazsak buna ihtiyacımız olacak' diyerek geminin bölgeye sevkine dikkat çekti.
Ford uçak gemisi grubu, halihazırda iki haftadır bölgede bulunan USS Abraham Lincoln ve ona eşlik eden güdümlü füze destroyerlerine katılacak. Bu hamle, askeri planlayıcılara ve Trump'a sunulan uçak ve mühimmat kapasitesini iki katına çıkaracak. Bölgedeki Körfez Arap ülkeleri ise olası bir saldırının, Gazze Şeridi'ndeki İsrail-Hamas savaşıyla zaten gergin olan Orta Doğu'da yeni bir bölgesel çatışmayı tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Donanmada Uzun Görev Süresi Endişesi
Haziran 2025'in sonlarında denize açılan USS Gerald R. Ford'un Orta Doğu'ya yönlendirilmesi, mürettebat ve gemi bakımı açısından zorlukları da beraberinde getiriyor. Donanmanın en üst düzey yetkilisi Amiral Daryl Caudle, gemilerin denizde kalış süresinin uzatılmasının 'son derece yıkıcı' etkileri olabileceğini belirtti.
Uçak gemilerinin tipik olarak altı veya yedi ay konuşlandırıldığını hatırlatan Caudle, bu sürenin aşılmasının mürettebatın yaşamını, planlanan cenazeleri, evlilikleri ve doğumları aksattığını ifade etti. Ayrıca sürenin uzamasının, geminin bakım takvimini bozarak onarım süreçlerini karmaşıklaştırdığına dikkat çekildi. Ford, geçtiğimiz ekim ayında Akdeniz'den Karayipler'e, Maduro'nun yakalandığı operasyon öncesi askeri yığınak kapsamında gönderilmişti. Geminin şu anki konumundan İran kıyılarına ulaşmasının haftalar sürmesi bekleniyor.
