2026 yılının ilk AB Liderler Zirvesi, AB üyesi 27 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla başladı. Zirve, gayriresmi ve akşam yemeği formatında düzenlenirken toplantıya AB Konseyi Başkanı Antonio Costa başkanlık ediyor. Zirve öncesi basına açıklamalarda bulunan AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, toplantının ana gündem maddesinin transatlantik ilişkiler olduğunu vurguladı. Kallas, 2026 yılına 'öngörülemez' bir sürecin damga vurduğunu belirterek, küresel sorunların başında Rusya-Ukrayna savaşının geldiğini ifade etti.
'Barış için girişimler tek taraflı kaldı'
Rusya-Ukrayna savaşının durdurulması için çabaların artırılması gerektiğini söyleyen Kallas, bugüne kadar yapılan girişimlerin karşılık bulmadığını dile getirdi. 'Barış ve diplomatik çözüm adına çok sayıda girişim gördük ancak bunlar tamamen tek taraflı kaldı. Rusya tarafından herhangi bir taviz görmedik.' diyen Kallas, baskının artırılması gerektiğine işaret etti.
Avrupa ile ABD arasındaki anlaşmazlıkların yalnızca 'hasımları memnun edeceğini' vurgulayan Kallas, bu nedenle ilişkilerin güçlendirilmesinin hayati olduğunu söyledi.
Kallas, şu değerlendirmede bulundu:
'Transatlantik ilişkiler son bir haftada ciddi bir darbe aldı. Ancak 80 yıllık bu ilişkileri bir kenara atmaya niyetli değiliz. Avrupa açısından bu ilişkiler artık eskisi gibi değil ama onları onarmak için çalışmaya hazırız.'
'Gücümüz birlikten doğar' mesajı
ABD'ye verilmesi gereken temel mesajın 'gücümüz birlikten doğar' olduğunu ifade eden Kallas, bu duruşun hem müttefiklere hem de hasımlara gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Kallas, transatlantik ilişkilerdeki zayıflamadan en çok Rusya ve Çin'in faydalandığını belirterek, Avrupa ve ABD'nin güvenlik tehditlerine karşı birlikte hareket etmesinin zorunlu olduğunun altını çizdi. Rusya kaynaklı tehditlere karşı somut adımlar atılması gerektiğini belirten Kallas, odağın enerji güvenliği ve Ukrayna'ya destek olması gerektiğini söyledi. 'Ukrayna'nın Rusya'ya karşı koyabilecek durumda olması için yardım etmeliyiz. Rusya üzerinde bu savaşı durdurması için baskı kurmalıyız.' ifadelerini kullandı. Zirvede Gazze için oluşturulan Barış Kurulu da ele alındı. Kallas, bu kurulun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararında öngörülen çerçevede, sınırlı süreli ve net bir yol haritasıyla uygulanması gerektiğini vurguladı. Kallas, Filistinlilerin sorumluluğu devralmasına yönelik açık bir takvim olmadan kurulun kalıcı hale gelmesini istemediklerini belirtti.
Trump'ın Grönland çıkışı AB'yi harekete geçirdi
ABD Başkanı Trump, Grönland'ın satın alınmasına karşı çıkan Avrupa ülkelerine yönelik sert adımlar atılacağını açıklamıştı. Bu kapsamda Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya gümrük vergileri uygulanacağını duyurmuştu. Trump, 1 Şubat 2026'dan itibaren yüzde 10, 1 Haziran 2026'dan sonra ise yüzde 25 oranında gümrük vergisi getirileceğini bildirmişti.
Davos'ta 'anlaşma çerçevesi' açıklaması
Trump, 21 Ocak'ta Davos'ta, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Grönland konusunda bir 'anlaşma çerçevesi' oluşturduklarını ve bu nedenle planlanan gümrük tarifelerini durdurduklarını açıklamıştı. Buna rağmen AB Konseyi, Grönland'a yönelik tehditlerin ve Gazze Barış Kurulu'nun ele alınacağı olağanüstü zirvenin yapılacağını duyurmuştu.
