Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda hareketli saatler yaşandı. Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanan Genel Kurul, gündemdeki yoğun maddeleri karara bağladı. Fahiş site aidatlarına yönelik düzenlemeleri de içeren Tapu Kanunu değişikliklerinin ardından, Türkiye ile Somali arasındaki uluslararası yardım anlaşması masaya yatırıldı. Yapılan oylama sonucunda, Somali'ye 30 milyon dolarlık ayni hibe desteği verilmesini öngören kanun teklifi yasalaştı.
Söz konusu anlaşma, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan ayni hibe desteği protokolünün onaylanmasını kapsıyor. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un imzasını taşıyan teklif, Genel Kurul'da yapılan oylamada 264 kabul, 6 ret ve 4 çekimser oy ile kabul edilerek yürürlüğe girdi. Görüşmeleri Somali'nin Ankara Büyükelçisi Fathudin Ali Mohamed de izleyici locasından takip etti.
Muhalefet Partilerinden Eleştiri Yağmuru
Kanun teklifinin görüşmeleri sırasında muhalefet partileri temsilcileri söz alarak iktidarın Somali politikasını eleştirdi. İYİ Parti adına konuşan Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş, Türkiye'nin kendi iç ekonomik sorunları varken dışarıya yapılan hibelerin öncelik sırasını eleştirdi. Taş, "Bu zihniyet çiftçinin traktörünü görmez, yandaşın ihalesini görür. Milletin kaynaklarını önceliksiz ve savruk kullanan bir anlayış söz konusudur" ifadelerini kullandı.
DEM Parti Antalya Milletvekili Hakkı Saruhan Oluç ise bölgedeki halkların ittifakının önemine değinerek, Türkiye'nin bölgedeki rolünün tarihsel ve konjonktürel bir gereklilik olduğunu, ancak bu sürecin tüm bölge halklarını kapsayacak bir gelecekle şekillenmesi gerektiğini vurguladı.
Büyükelçilik Binası ve Hibe Tartışmaları
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ise anlaşmanın içeriğindeki asimetrik duruma dikkat çekti. Anlaşma uyarınca Somali'ye Ankara'da 5 dönümlük bir arazinin hibe edilmesinin yanı sıra, büyükelçilik binasının inşasının da Türkiye tarafından üstlenilmesini eleştiren Emir, uluslararası teamüllerde karşılıklılık ilkesinin esas olduğunu hatırlattı.
Emir, konuşmasında Türkiye’nin son beş yılda Somali’ye yaptığı yardımların boyutuna değinerek şu ifadeleri kullandı: "2020 yılında pandemiyle mücadele edilirken, halka maske dağıtımında sorunlar yaşanırken Somali’ye 30 milyon dolar hibe verildiğini gördük. IMF borçlarının silinmesi ve ardından gelen bu yeni hibe kararları, ekonomik zorlukların yaşandığı bu dönemde kamuoyu nezdinde açıklanmaya muhtaçtır."
Somali İle Stratejik İlişkilerin Arka Planı
Türkiye, 2011 yılından bu yana Somali ile yakın diplomatik ve askeri ilişkiler yürütmektedir. Afrika Boynuzu'nda stratejik bir konuma sahip olan Somali, Türkiye'nin en büyük yurt dışı askeri eğitim merkezine ev sahipliği yapmaktadır. Kabul edilen bu yeni hibe paketinin, iki ülke arasındaki güvenlik ve insani yardım iş birliğini pekiştirmesi beklenirken, iç siyasetteki ekonomik öncelik tartışmaları da devam ediyor.
