Güneydoğu Asya'da uzun süredir sınır anlaşmazlıkları ve çatışmalarla gündeme gelen Tayland ve Kamboçya, krizi sonlandırmak adına kritik bir adım atıyor. Tayland Savunma Bakanı Natthaphon Narkphanit'in, 'Ortak Bildiri' üzerinde nihai bir uzlaşıya varmak amacıyla yarın Kamboçyalı mevkidaşı Tea Seiha ile bir araya geleceği bildirildi. Genel Sınır Komitesi (GBC) kapsamında gerçekleştirilecek bu görüşme, bölgedeki barış arayışları için dönüm noktası olarak nitelendiriliyor.
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, sınır hattında yaşanan gerilimin düşürülmesi ve diplomatik çözüm yollarının açılması konusunda umutlu mesajlar verdi. Chanthaburi kentinde yapılması planlanan zirvede, her iki tarafın da kabul edebileceği ortak bir zeminde buluşulması hedefleniyor. Başbakan Anutin, müzakerelerin olumlu sonuçlanması durumunda 'Ortak Bildiri'nin imzalanacağını belirterek, Kamboçya tarafının taahhütlerine sadık kalması gerektiğinin altını çizdi.
'Halkımız Evlerine Geri Dönebilsin'
Sınırda yaşanan çatışmalar nedeniyle yerlerinden edilen sivillerin durumuna dikkat çeken Anutin, imzalanması muhtemel anlaşmanın kalıcılığına vurgu yaptı. Başbakan, 'Umarım bu son imza olur. Böylece bölgede barış sağlanabilir ve halkımız evlerine geri dönebilir' ifadelerini kullandı. Sürecin ilerleyişinde, daha önce Kuala Lumpur'da kararlaştırılan 4 maddelik yol haritasının izleneceği belirtiliyor. Bu kapsamda, tarafların karşılıklı tehdit ve provokasyonlara son vermesi, güvenlik risklerinin minimize edilmesi ve verilen sözlerin tutulması öncelikli şartlar arasında yer alıyor.
Tayland yönetiminin sunduğu 72 saatlik ateşkes teklifi de masadaki önemli başlıklardan birini oluşturuyor. Anutin, bu teklifin Kamboçya tarafından kabul görmesi halinde, tutuklu bulunan Kamboçyalı askerlerin serbest bırakılmasının değerlendirilebileceğini işaret etti. 22 Aralık'ta düzenlenen Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) toplantısında sonuç alamayan taraflar, 24 Aralık itibarıyla askeri görüşmelere yeniden başlamıştı. Tayland Savunma Bakanlığı, görüşmelerin 817 kilometrelik sınırın güney kesiminde sürdüğünü ve anlaşma sağlanırsa bakanlar düzeyindeki zirvenin 27 Aralık'ta yapılacağını duyurmuştu.
Tarihi Anlaşmazlık ve Diplomatik Trafik
İki ülke arasındaki gerilimin kökleri, sınırların 19. yüzyıl sonunda Kamboçya'daki Fransız yönetimi sırasında belirlendiği döneme kadar uzanıyor. Modern dönemdeki ilk ciddi çatışmalar ise 2008 yılında, Kamboçya'nın tartışmalı bölgedeki 11. yüzyıldan kalma bir tapınağı UNESCO Dünya Mirası Alanı olarak tescil ettirme girişimiyle patlak vermişti. O tarihten bu yana zaman zaman alevlenen sınır çatışmaları, bölge halkı için ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturmaya devam ediyor.
Bu yılın Temmuz ayında yaşanan ve 32 kişinin hayatını kaybettiği çatışmaların ardından, Ekim ayında ABD Başkanı Donald Trump'ın da katıldığı bir törenle barış anlaşması imzalanmıştı. Ancak 7 Aralık'ta yeniden başlayan çatışmalar, 900 bini aşkın kişinin yerinden edilmesine neden oldu. Trump, 12 Aralık'ta liderlerle görüşerek ateşkesin kabul edildiğini duyursa da Tayland Başbakanı Anutin, 'Topraklarımıza ve halkımıza yönelik tehditlerin tamamen ortadan kalktığını hissedene kadar askeri tedbirlerin süreceği' yönündeki temkinli duruşunu korumuştu. Yarınki görüşme, bu kırılgan ateşkesin kalıcı bir barışa dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek.
AA
