Yaklaşık 12 yıldır Sırbistan siyasetinde cumhurbaşkanı veya başbakan olarak etkin bir rol oynayan Aleksandar Vucic, destekçilerine hitaben yaptığı konuşmada "Sadece birkaç hafta daha cumhurbaşkanı olarak kalacağım ve ardından istifa edeceğim" ifadelerini kullandı. İkinci ve son cumhurbaşkanlığı dönemi 2027 yılında sona erecek olan Vucic, bu kararıyla birlikte hem cumhurbaşkanlığı hem de parlamento seçimlerinin erkene çekileceğini doğruladı.
Protestolar ve Siyasi Baskı Etkili Oldu
Vucic'in bu hamlesi, özellikle Kasım 2024'te Novi Sad şehrindeki tren istasyonunda meydana gelen ve 16 kişinin hayatını kaybettiği facianın ardından artan protestolarla ilişkilendiriliyor. Öğrenci grupları ve muhalefet, söz konusu facianın hükümetin altyapı projelerindeki kötü yönetimi ve yolsuzluk iddialarını gözler önüne serdiğini savunuyor. 18 aydır süregelen gösteriler, 2000 yılından bu yana ülkede görülen en geniş katılımlı protesto hareketlerinden biri olarak kaydedildi.
Sırbistan Siyasetinde Başbakanlık İhtimali
Analistler, Vucic'in bu istifa kararının siyaseti bırakacağı anlamına gelmediğini, aksine bir strateji değişikliği olabileceğini öne sürüyor. Vucic'in, partisinin parlamento seçimlerini kazanması durumunda yeniden başbakanlık koltuğuna oturabileceği değerlendiriliyor. Cumhurbaşkanlığı makamının büyük ölçüde sembolik yetkilere sahip olduğu Sırbistan'da, başbakanlık pozisyonu yürütme gücünün merkezi olarak görülüyor. Muhalefet ve öğrenci hareketleri ise bu değişikliğin, Vucic'in kaçınılmaz bir düşüşü önleme çabası olduğunu iddia ediyor.
Gelecek Süreç ve AB İlişkileri
Sırbistan, Avrupa Birliği (AB) üyeliği sürecinde ilerlemeye çalışırken bir yandan da Rusya ve Çin ile olan geleneksel bağlarını korumaya çalışıyor. Vucic, istifa kararının ardından yaptığı konuşmada yolsuzlukla mücadele, emekli maaşlarına zam ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi gibi konularda seçmenine sözler verdi. Ancak muhalefet, hükümetin medya özgürlüğünü kısıtladığı ve organize suç örgütleriyle bağlantılı olduğu yönündeki eleştirilerini sürdürüyor. Seçim takvimi ve Vucic'in istifa tarihine dair resmi bir açıklama henüz yapılmadı.
