Avrupa, son yılların en şiddetli sıcak hava dalgalarıyla mücadele ederken kıtadaki düşük klima kullanım oranı tekrar tartışmaya açıldı. Fransa’da sıcaklıkların 42 dereceye çıkması, İngiltere ve İspanya’da ise haziran ayı sıcaklık rekorlarının kırılmasıyla milyonlarca kişi aşırı sıcaklarla yüz yüze kaldı. Uluslararası veriler, ABD ve Avrupa arasındaki klima kullanım farkını gözler önüne sererken, Türkiye’nin bu noktada hızlı bir geçiş süreci yaşadığı dikkat çekiyor.
ABD ve Avrupa Arasındaki Büyük Uçurum
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, ABD ve Japonya’daki hanelerin yaklaşık %90’ında klima bulunurken, Avrupa genelinde bu oran yalnızca %20 seviyesinde kalıyor. Yani Avrupa’da her 5 evden yalnızca birinde soğutma sistemi mevcut. Uzmanlar, Avrupa’daki bu düşük penetrasyonun temelinde kıtanın uzun yıllar boyunca serin iklime sahip olması ve binaların sıcak havadan ziyade kışın ısıyı içeride tutmaya yönelik tasarlanmış olmasının yattığını belirtiyor.
Ancak Dünya Meteoroloji Örgütü’nün raporları, Avrupa’nın küresel ortalamadan iki kat daha hızlı ısındığını ortaya koyuyor. Ayrıca yüksek elektrik fiyatları da klima kullanımını kısıtlayan bir diğer önemli faktör. Bruegel verilerine göre, Avrupa Birliği’nde sanayi elektriği fiyatları ABD’nin yaklaşık 2,5 katı seviyesinde seyrediyor.
Türkiye Klima Pazarında Hızlı Büyüme Kaydediyor
Türkiye, coğrafi konumu ve iklim yapısı gereği Avrupa ile benzerlikler taşısa da soğutma sistemlerine olan talep hızla artıyor. İSKİD verilerine göre, yurt içi split klima satışları 2024’te 2,5 milyon adetten 2025 yılında 3 milyon adede yükselerek yıllık bazda %20 büyüme gösterdi.
Cool Up Türkiye Soğutma Sektörü Durum Raporu’na göre, mevcut yapı stokundaki çok aileli konutların %40’ında en az bir soğutma sistemi bulunuyor. Mitsubishi Electric Türkiye tarafından yapılan bir araştırmada ise, klima sahiplerinin %26’sının cihazlarını düzenli olarak soğutma amacıyla kullandığı tespit edildi.
Enerji Tüketiminde Rekor Artış
Yaşanan sıcaklık artışları, Türkiye’de enerji tüketim verilerine de doğrudan yansıyor. Ember analizi, ülkemizdeki soğutma kaynaklı elektrik tüketiminin son üç yılda %26 oranında artarak 2024 yılında 10 TWh seviyesine ulaştığını gösteriyor.
Özellikle Temmuz 2025’te görülen aşırı sıcaklar sırasında ülkenin en yüksek saatlik elektrik tüketimi 59 GWh ile rekor kırarken, bu tüketimin %18’i doğrudan klimalar ve soğutma sistemlerinden kaynaklandı. Uzmanlar, iklim değişikliğinin getirdiği bu yeni normal karşısında, enerji verimliliği yüksek soğutma teknolojilerine geçişin ve yapısal iyileştirmelerin gelecekte daha kritik bir rol oynayacağını vurguluyor.
