Anadolu'nun zengin tarihine ışık tutan yeni bir keşif, Tokat'ın Zile ilçesinde gün yüzüne çıkarıldı. Bir bağ evinin bahçesinde yapılan kaçak kazı ihbarı sonrası harekete geçen müze uzmanları, toprağın altında saklı kalan Roma İmparatorluğu dönemine ait büyüleyici mozaiklere ulaştı. Yapılan ilk incelemeler, bu eserlerin hem sanatsal değeri hem de taşıdığı sembolik anlamlar bakımından paha biçilemez olduğunu ortaya koyuyor.
ZEUGMA’NIN KARDEŞİ ZİLE’DEN ÇIKTI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Alper Yılmaz, bulunan eserleri yerinde inceleyerek çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Mozaiklerin stil özelliklerine göre Milattan Sonra 2. yüzyıla tarihlendiğini belirten Yılmaz, "Mozaikler üzerindeki geometrik motifler ve figüratif betimler, Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi'nin simgesi olan Çingene Kızı mozaiği ile büyük benzerlikler taşıyor" dedi. 'Opus vermiculatum' ve 'Opus tessellatum' tekniklerinin bir arada kullanıldığı mozaiklerin, çok renkli kompozisyonuyla Roma döneminin estetik anlayışını zirveye taşıdığı görülüyor.
BOLLUK VE LÜKSÜN SİMGESİ: TRYPHE
Keşfedilen mozaiklerin en dikkat çekici detaylarından biri ise üzerinde yer alan Antik Yunanca ibare oldu. Mozaikteki kadın figürünün yanında yazan 'ΤΡΥΦΗ' (Tryphe) kelimesinin; lüks, bolluk ve bereketi simgeleyen bir kişileştirme (personifikasyon) olduğu tespit edildi. Uzmanlar, bu figürün bulunduğu yapının o dönemde sosyal ve ekonomik açıdan oldukça güçlü bir statüye sahip olduğunu ve mozaiğin bir nevi "refah propagandası" aracı olarak kullanıldığını ifade ediyor.
SEZAR’IN ‘VENİ, VİDİ, VİCİ’ DEDİĞİ TOPRAKLAR
Zile, sadece bu mozaiklerle değil, dünya tarihine damga vuran olaylarla da biliniyor. Roma İmparatoru Jül Sezar’ın, Pontus Kralı 2. Pharnakes ile yaptığı savaşı kazandıktan sonra Roma’ya gönderdiği ünlü 'Veni, vidi, vici' (Geldim, gördüm, yendim) mektubunu yazdığı yer tam da burasıdır. Zile’nin bu tarihi derinliği, yeni bulunan mozaiklerle birleştiğinde bölgenin arkeolojik potansiyelinin ne kadar yüksek olduğu bir kez daha kanıtlanmış oldu.
TURİZMDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLIYOR
Tokat Arkeoloji Müzesi tarafından titizlikle yürütülen kurtarma kazıları, bölgenin turizm kaderini değiştirebilir. Zile’nin barındırdığı Kibele, Mağ ve Anatays gibi antik kültlerle birlikte bu mozaiklerin sergilenmesi, Tokat’ın ekonomisine ve kültürel tanıtımına büyük katkı sağlayacak. Uzmanlar, restorasyon ve konservasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından alanın bir açık hava müzesi veya korunaklı bir ziyaret noktası haline getirilmesinin önemine vurgu yapıyor.
