Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol piyasalarındaki son gelişmeleri içeren "Petrol Piyasası Raporu"nu yayımladı. Raporda, ABD'nin İran'a yönelik uyguladığı deniz ablukasının ülkenin petrol ihracatını kısıtlamasıyla küresel arzda ciddi bir düşüş yaşandığı vurgulandı.
Buna göre, mayıs ayında küresel petrol arzı bir önceki aya kıyasla günlük yaklaşık 600 bin varil azalarak 94 milyon 470 bin varile geriledi. Söz konusu miktar, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik gerçekleştirdiği saldırılardan önceki döneme göre günlük 13 milyon 600 bin varillik bir azalışa işaret ediyor.
OPEC+ Üretimi Düştü, Diğer Üreticiler Yükselişte
Mayıs ayında üretici grupların arz dengelerinde şu değişimler gözlendi:
OPEC+ Grubu, üretim bir önceki aya göre günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 35 milyon 920 bin varile indi.
OPEC+ Dışı Ülkeler, Günlük arz 530 bin varil artışla 58 milyon 540 bin varile yükseldi. Bu artışta biyoyakıt üretimi ile ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden (BAE) gelen yüksek arz etkili oldu.
Bu Yıl Küresel Arzda 3,9 Milyon Varil Düşüş Bekleniyor
Rapora göre, 2026 yılı genelinde küresel petrol arzının geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 3 milyon 900 bin varil azalarak 102 milyon 379 bin varile gerilemesi bekleniyor.
Yıl genelinde OPEC+ üretiminin günlük 4 milyon 700 bin varil azalışla 42 milyon 120 bin varile düşeceği, OPEC+ dışı üretimin ise günlük 820 bin varil artışla 60 milyon 250 bin varile yükseleceği tahmin ediliyor.
Hürmüz Boğazı ve 2027 Projeksiyonu
Savaş nedeniyle kapanan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören ABD-İran geçici anlaşmasının, yaklaşık 4 aydır süren kesintilerin ardından arz akışlarında kademeli normalleşmeye zemin hazırlaması bekleniyor.
Körfez üretimindeki bu toparlanmaya paralel olarak, küresel petrol arzının 2027'de güçlü bir performansla günlük yaklaşık 8 milyon varil artarak 110 milyon 350 bin varile ulaşacağı öngörülüyor. Ancak IEA, Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların başlatılmasına ilişkin mekanizmalarda hâlâ "kritik ancak tartışmalı" unsurlar bulunduğunu ve aşağı yönlü risklerin sürdüğünü belirtiyor.
Söz konusu projeksiyonlar ABD ile İran arasındaki çerçeve anlaşmaya dayanmaktadır, ancak riskler tamamen ortadan kalkmış değildir.
Petrol Talebi Tahmini Aşağı Yönlü Revize Edildi
IEA, küresel petrol talebine ilişkin artış beklentisini de aşağı yönlü revize ederek bu yıla ilişkin tahminini günlük yaklaşık 700 bin varil geri çekti.
Yüksek akaryakıt fiyatları ve ürün arzındaki kesintiler nedeniyle ikinci çeyrekte sevkiyatların geçen yıla göre yüzde 4,8 düşmesi bekleniyor. Bu durum, 2020'den bu yana yaşanan ilk çeyreklik küresel daralma olacak.
Küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 103 milyon 290 bin varile gerilemesi bekleniyor.
Körfez arzındaki normalleşmeyle birlikte talebin yeniden hızlanacağı ve günlük yaklaşık 2 milyon varil artışla 105 milyon 300 bin varile ulaşacağı öngörülüyor.
IEA raporunun sonunda, 2027 görünümünün jeopolitik riskler, ateşkesin sürdürülebilirliği ve küresel ekonomide savaş kaynaklı etkiler nedeniyle önemli belirsizlikler barındırmaya devam ettiği vurgulandı.
