Gündüz kuşağı programları ve canlı yayınlanan reality show içerikleri için hazırlanan 'Canlı Yayımlanan Reality Show Niteliğindeki Programlarda Kişisel Verilerin İşlenmesine Yönelik Rehber' düzenlenen bir toplantıyla kamuoyuna tanıtıldı. KVKK ve RTÜK iş birliğiyle hazırlanan bu rehber, son yıllarda ekranlara taşınan ailevi krizlerin, sağlık sorunlarının ve hukuki uyuşmazlıkların kişisel verilerin korunması kanunu çerçevesinde nasıl yönetilmesi gerektiğini belirliyor. Tanıtım toplantısında konuşan RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, dijitalleşen dünyada en mahrem alan ile kamusal alan arasındaki sınırın giderek belirsizleştiğine dikkat çekti.
ÇOCUKLAR VE SAVUNMASIZ BİREYLER İÇİN MUTLAK KORUMA
Yeni rehberin en dikkat çekici maddelerinden birini, toplumun hassas kesimlerini oluşturan bireylerin korunması oluşturuyor. Çocuklar, gençler, zihinsel engelli bireyler ve hukuken savunmasız kişilerin canlı yayınlara çıkarılmasında mutlak koruma standardı uygulanması gerektiği vurgulandı. RTÜK Başkanı Daniş, cinsel suçların ve kadına yönelik şiddetin normalleştirildiği içeriklerin yanı sıra, yargı süreci devam eden olayların ekran başında ifşa edilmesinin kabul edilemez olduğunu belirtti. Yayıncılığın bir insanlık görevi olduğunu hatırlatan Daniş, reyting kaygısının hiçbir zaman vatandaşın onurunun önüne geçmemesi gerektiğini ifade etti.
"TÜM VERİLERİN İŞLENECEĞİ ANLAMINA GELMEZ"
Rehber, yayıncılar ve katılımcılar arasındaki hukuki zemini de netleştiriyor. Bir vatandaşın kendi rızasıyla programa katılmasının, tüm kişisel verilerinin sınırsızca işlenmesine veya üçüncü kişilere aktarılmasına onay verdiği anlamına gelmediği belirtildi. Açık rıza süreçlerinin yüzeysel bilgilendirmelerle değil anlaşılabilir ve erişilebilir yöntemlerle yapılması gerektiği hatırlatıldı. Ayrıca, yayın sırasında üçüncü kişilere ait verilerin ifşa edilmesinin basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu durumun doğrudan mahremiyet ihlali olduğu kaydedildi.
UNUTULMA HAKKI VE DİJİTAL İZLERİN TEMİZLENMESİ
İnternet arşivlerinde uzun yıllar boyunca erişilebilir kalan içeriklerin vatandaşlar üzerinde "dijital bir leke" bırakmaması için teknik tedbirler alınması zorunlu hale getiriliyor. Unutulma hakkı çerçevesinde, kişilerin geçmişte yaşadığı kriz anlarının ömür boyu karşılarına çıkmaması için yayıncı ve yapımcı kuruluşların idari önlemler alması gerektiği rehberde yer alan önemli başlıklardan biri oldu. Bu kapsamda, verilerin saklanma süreleri ve silinme usulleri konusunda da yayıncılara yol gösterici örnekler sunuldu.
YASAKÇI DEĞİL REHBERLİK EDİCİ BİR YAKLAŞIM
KVKK Başkanı Faruk Bilir ise kanunun amacının veri işlemeyi yasaklamak değil, bu süreci disipline etmek ve bireyi korumak olduğunu söyledi. Hazırlanan rehberin yayın hazırlığından internet arşiv sürecine kadar tüm aşamaları kapsadığını belirten Bilir, çalışmanın sektöre yönelik bir "hukuki harita" niteliği taşıdığını dile getirdi. Rehberin, yayıncıların yüksek meblağlı idari para cezalarıyla karşılaşmasını önleyecek bir kılavuz olması beklenirken, vatandaşların anayasal haklarının da dijital yayıncılık ekosisteminde korunması amaçlanıyor.
