İtalya'nın başkenti Roma'nın merkezinde, Başbakanlık ofisinin hemen dışındaki meydanda yükselen ikonik Marcus Aurelius Sütunu, 40 yıl aradan sonra ilk kez kapsamlı bir restorasyondan geçiyor. Roma İmparatorluğu'nun en bilinen hükümdarlarından Marcus Aurelius'un savaşlarını anlatan 1800 yıllık bu anıtta, restoratörler geleneksel fırçaların yerini alan modern lazer teknolojisiyle onlarca yıllık toz ve kir tabakasını temizliyor.
Marcus Aurelius Sütunu'nda 40 Yıl Sonra İlk Temas
M.S. 180-193 yılları arasında inşa edilen 47 metre yüksekliğindeki devasa mermer sütun, üzerinde yukarıya doğru sarmal şekilde yükselen kabartmalarıyla biliniyor. 1980'lerde yapılan son restorasyonda, uzmanlar ince fırçalarla haftalar süren hassas bir temizlik yürütmüştü. Ancak günümüzde devreye giren kısa darbe lazerler, restorasyon sürecinde çığır açıyor. Restorasyon çalışmalarının direktörü Marta Baumgartner, lazerin mermerin dokusuna ve yüzey katmanlarına büyük bir saygı göstererek çok daha hızlı ve etkili sonuçlar verdiğini vurguluyor.
Mermer Üzerindeki 1800 Yıllık Savaş Hikayesi
Sütun üzerindeki kabartmalar, antik Roma sanatçılarının savaşın tüm detaylarını en çarpıcı haliyle işlediği bir başyapıt niteliğinde. Spiral şeklinde yukarı doğru ilerleyen sahnelerde; atların şaha kalktığı sıcak savaş anları, saçlarından tutularak sürüklenen kadınlar ve boyunları birbirine bağlı savaş esirlerinin korku dolu yüzleri net bir şekilde görülüyor. Ancak Roma'nın yoğun egzoz dumanı ve hava kirliliği, bu tarihi detayların üzerini gri bir tabaka ile örtmüş durumda. Lazerli temizlik sayesinde, askerlerin yüz ifadelerinden kıyafet detaylarına kadar tüm sanatsal işçilik yeniden gün yüzüne çıkıyor.
Restorasyonda Kullanılan Modern Teknikler
18 kişilik restoratör ekibi, lazer teknolojisinin yanı sıra kimyasal sargılar, özel süngerler ve reçineler kullanarak anıtı koruma altına alıyor. Özellikle kış aylarında mermer gözeneklerine giren suyun donup genişlemesiyle oluşan çatlaklar ve erozyon nedeniyle silinen yüz hatları, özel dolgularla onarılıyor. İki bin yıllık bu narin yapının etrafına kurulan 16 katlı iskele ise ekibin her figürü yakından incelemesine ve güvenle çalışmasına olanak sağlıyor. Restoratör Valentin Nitu, sütun yükseldikçe figürlerin boyutlarının büyümesinin, aşağıdan bakanların hikayeyi daha net okumasını sağlayan antik bir teknik olduğunu belirtiyor.
Avrupa Fonuyla 2 Milyon Euroluk Yatırım
Projenin toplam maliyeti olan 2 milyon euro (yaklaşık 2,3 milyon dolar), pandemi sonrası oluşturulan Avrupa Kurtarma Fonu tarafından karşılanıyor. Restorasyon paketi kapsamında sadece temizlik ve onarım değil, aynı zamanda anıtın gece görünürlüğünü artıracak yeni bir aydınlatma sistemi de kurulacak. Nisan ayında başlayan çalışmaların 2026 yılı Haziran ayında tamamlanması bekleniyor. Tamamlandığında Marcus Aurelius Sütunu, hem Roma'nın silüetini aydınlatacak hem de tarihin en kanlı ama sanatsal savaş anlatılarından birini tertemiz bir şekilde gelecek nesillere taşıyacak.
