Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, dijital dünyada her geçen gün artış gösteren aldatıcı reklamlar tüketiciler için artık daha az risk taşıyacak. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" kapsamında, dijital platformlardaki reklam ve pazarlama faaliyetleri yeniden şekillendiriliyor. Bu yeni adım, vatandaşların dijitalleşen dünyada mağduriyet yaşamasını önlemek amacıyla geniş kapsamlı ve yenilikçi tedbirler içeriyor.
Hedefli Reklamcılık ve Çocukların Korunması
Tüketicilerin internet üzerindeki davranışlarını ve kişisel verilerini analiz ederek onlara özel içerikler sunan hedefli reklamcılık uygulamalarına ciddi bir şeffaflık getirildi. Artık reklam verenler, bir reklamın tüketiciye hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu tercihlerin nasıl değiştirilebileceğini doğrudan sunmak zorunda kalacak. En dikkat çekici adımlardan biri ise çocukların dijital dünyada korunmasına yönelik atıldı. Yeni kurallar çerçevesinde, çocukların kişisel verilerine dayalı profilleme yapılarak onlara özel hedefli reklam sunulması tamamen yasaklandı.
Yapay Zeka ve Dijital Kopyalar İçin Şeffaflık Şartı
Son dönemde hızla yaygınlaşan yapay zeka teknolojilerinin reklam dünyasındaki kullanımına da net sınırlar çizildi. Yönetmeliğe göre, reklamlarda yapay zeka teknolojileriyle üretilmiş ve insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlerin kullanılması durumunda, bu detayın izleyiciye açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesi mecburi kılındı. Ayrıca, gerçek bir kişinin dijital kopyasının oluşturularak bir ürünü bizzat denemiş veya tavsiye ediyormuş gibi gösterilmesi de kesin olarak yasaklandı.
Sosyal Medya İçerik Üreticilerine Sıkı Denetim
Yeni kurallar sadece markaları değil, aynı zamanda sosyal medya içerik üreticileri ve fenomenleri de yakından ilgilendiriyor. Fenomenlerin, herhangi bir maddi kazanç, indirim veya hediye karşılığında yaptıkları paylaşımlarda reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak "reklam" veya "tanıtım" ibarelerini kullanmaları zorunlu hale getirildi. Öte yandan, tüketicilere bir şarta bağlı olarak fayda sağlayan koşullu satış reklamları da artık indirimli satış reklamları kurallarına tabi olacak. İndirimli ürün satışlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak.
Çevre Dostu Beyanları ve Tüketici Şikayetleri
Markaların ürünlerini pazarlarken sıklıkla başvurduğu "çevre dostu" gibi genel geçer ifadeler artık bilimsel ve resmi kanıta muhtaç olacak. Çevresel beyan içeren reklamların, üniversiteler veya akredite araştırma kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanması zorunlu kılındı. İnternet üzerinden gerçekleştirilen alışverişlerde platformlara iletilen tüketici şikayetleri konusunda da şirketlerin cevap verme süresi kısaltıldı. Satıcı veya sağlayıcılara tanınan 72 saatlik geri dönüş süresi 48 saate düşürülerek tüketicinin mağduriyetinin daha hızlı giderilmesi sağlandı.
1 Ağustos tarihinde tam anlamıyla yürürlüğe girecek olan bu kapsamlı düzenlemelerle birlikte, yasa dışı şans oyunları ve çeşitli hurafe hizmet reklamlarının yasak kapsamı da genişletildi. Akademik unvanların ticari amaçlarla yanıltıcı kullanımının önüne geçilirken, gıda takviyelerinin normal besinlerin yerine geçiyormuş gibi pazarlanması da engellendi. Ticaret Bakanlığı, vatandaşların bilgi ve tecrübe eksikliğini istismar eden haksız uygulamalara karşı yaygın denetimlerini aralıksız sürdüreceğini vurguluyor.
