Türkiye’de eğitim politikaları, toplumun her kesiminde yoğun tartışmalara konu olan ve sıkça gündem maddesi haline gelen bir alan. Ancak uzmanlar, bu alandaki gelişmeleri sadece gündelik polemikler veya münferit gözlemlerle değerlendirmenin yanıltıcı olabileceği konusunda uyarıyor. Eğitim sisteminin çıktıları, sağlık veya altyapı yatırımları gibi kısa vadede değil, yıllar süren bir inşa sürecinin sonunda net bir şekilde gözlemlenebiliyor.
Bu noktada, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yürütülen ve 15 yaşındaki öğrencilerin gerçek hayat problemlerini çözme kapasitesini ölçen PISA araştırmaları, sistemin doğruluğunu test etmek için objektif bir ayna işlevi görüyor.
PISA Verilerinde Türkiye’nin Yükselen Grafiği
Uluslararası veriler, Türkiye’nin eğitim performansında OECD ortalamasına doğru kademeli bir yakınsama eğiliminde olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle 2015 ile 2022 yılları arasındaki sonuçlar, farkın ciddi ölçüde kapandığını belgeliyor:
Matematik: 2015’te 70 puan olan fark, 2022 itibarıyla 19 puana düştü.
Fen Bilimleri: 2015’te 68 puan olan fark, 9 puana kadar geriledi.
Okuma Becerileri: 2015’te 62 puan olan fark, 2022’de 20 puana indi.
Bu tablo, Kovid-19 salgını gibi birçok ülkede öğrenme kayıplarının yaşandığı zorlu bir dönemde bile Türkiye’nin performansını koruduğunu ve hatta fen bilimleri gibi bazı alanlarda artış sağladığını gösteriyor. Sıralamalarda ise katılımcı ülke sayısı artmasına rağmen Türkiye, her üç kategoride de yerini daha yukarı taşımayı başardı.
Hedef: Daha Kapsayıcı Bir Başarı
Başarı ivmesi memnuniyet verici olsa da eğitimdeki yapısal çalışmaların devam etmesi gerektiği uzmanlar tarafından vurgulanıyor. OECD Skills Summit 2026 verilerine göre, Türkiye'nin düşük performans gösteren öğrenci oranını azaltma konusunda başarılı olduğu belirtilirken, temel yeterlilik eşiğinin altında kalan öğrencilerin durumuna yönelik stratejik adımların kritik önem taşıdığı kaydediliyor.
Eğitim uzmanları, Türkiye’nin yeni hedefinin sadece OECD ortalamasını yakalamak değil, her öğrenciyi asgari yeterlilik düzeyine ulaştırmak ve üst düzey beceri grubundaki öğrenci oranını artırmak olması gerektiğini ifade ediyor. Bu dönüşümün, uzun vadede Türkiye ekonomisine ve insan sermayesine trilyonlarca dolarlık ek değer katabileceği öngörülüyor.
