Teklifte, uzman erbaşların sicil sistemi, sözleşmeli erlerin kamuda istihdamı, şehit yakınlarının uzman erbaşlığa başvurabilmesi ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları sonrası oluşan hukuki boşlukların giderilmesine yönelik dikkat çeken düzenlemeler yer aldı.
TBMM Milli Savunma Komisyonu, AK Parti Kayseri Milletvekili Hulusi Akar başkanlığında toplandı.
CHP'den anayasa itirazı
Komisyon toplantısında CHP Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan, usul üzerine söz alarak teklifte yer alan bazı maddelerin Anayasa'ya aykırılık taşıdığı yönünde çekincelerini dile getirdi.
Bayraktutan, uzun yıllar Anayasa Komisyonu'nda görev yaptığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:
Uzun yıllar Anayasa Komisyonu'nda görev yaptım. O nedenle, özellikle bazı maddelere ilişkin çekincelerimin, Anayasa'ya ilişkin tereddütlerimiz var. Bizim tespitlerimize göre mutlaka ilgili maddelere ilişkin olarak Anayasa'ya aykırılık yönünden bir inceleme yapılması anlamında görüş alınmasının doğru olduğu kanaatindeyim. Bizim, mevcut teklifteki 17 madde içerisinde 1, 2, 7 ve 8'inci maddeler konusunda tereddütlerimiz var.
Bayraktutan, teklifin Anayasa'ya aykırılık yönünden yeniden değerlendirilmesi amacıyla başkanlık divanına öneride bulundu. Ancak Komisyon Başkanı Hulusi Akar'ın oylamaya sunduğu teklif, yapılan oylama sonucunda reddedildi.
"Güvenlik kurumlarımızı daha güçlü hale getirmeyi amaçlıyoruz"
Teklifin ilk imza sahibi olan AK Parti Çorum Milletvekili Yusuf Ahlatcı, komisyonda düzenlemeye ilişkin sunum gerçekleştirdi. Ahlatcı, teklifin temel amacının Anayasa Mahkemesi kararlarının ardından ortaya çıkan hukuki boşlukları gidermek olduğunu belirterek şöyle konuştu:
Teklifimiz Anayasa Mahkemesi (AYM) kararları sonrasında ortaya çıkan hukuki boşlukları giderecek. Sözleşmeli erbaş ve erlerimizin kamuda istihdam imkanlarını arttırmayı, başta şehit yakınlarımız olmak üzere ilgili kanun hükmü gereğince askerlik hizmetinden muaf tutulan ancak bu sebeple uzman erbaşlığa başvuramayan kişilerin uzman erbaşlığa başvurabilmelerinin önünü açmayı ve güvenlik kurumlarımızın personel ve yapısını daha güçlü hale getirmeyi amaçlamaktadır.
Devletimizin güvenliği için görev yapan personelimizin yanında durmak, onların haklı taleplerine çözüm üretmek ve kurumlarımızın ihtiyaçlarını karşılamak hepimizin ortak sorumluluğudur."
Teklifte hangi düzenlemeler yer alıyor?
Ahlatcı, teklif kapsamında yer alan maddeleri tek tek paylaşarak şu bilgileri verdi: Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen hükümler yeniden düzenleniyor.
Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına okutulan tabip subayların yükümlülüklerini tamamlamadan ayrılmaları halinde uygulanacak yaptırımlar, ölçülülük ilkesine uygun şekilde yeniden belirleniyor. Buna paralel olarak diş hekimi subaylar için de AYM kararlarına uygun yeni düzenlemeler getiriliyor.
Denizaltılarda görev yapan personelin daimi limanı dışında görevlendirildiği durumlarda konaklama imkanı bulunmaması halinde, konaklama giderlerinin karşılanmasının önü açılıyor. Vardiya yatakhaneleri, gazi uyumevleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin askeri mahal statüsü açık biçimde tanımlanarak uygulamadaki tereddütler gideriliyor.
Astsubaylardaki mevcut hükme paralel şekilde, Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ayrılan subayların yeniden muvazzaf olarak göreve alınamayacağına ilişkin uyum düzenlemesi yapılıyor. Milli Savunma Bakanlığı eğitim kurumlarında ihtiyaç duyulan alanlarda görevlendirilen kişilere yönelik ek ders ücreti uygulamasının süresi uzatılıyor.
Ayrıca milli savunma, emniyet, jandarma, Sahil Güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında görev yapan veya aday olan kişiler hakkında verilen göreve iade kararlarının, kamu güvenliği dikkate alınarak kesinleşmesinden sonra uygulanması öngörülüyor.
Şehit yakınlarına uzman erbaşlık yolu açılıyor
Yusuf Ahlatcı, AYM'nin iptal kararlarının ardından hazırlanan düzenlemelerin önemli haklar getirdiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
Askerlikten muaf tutulanlar, başta şehit yakınları olmak üzere uzman erbaşlığa başvurabilme hakkına kavuşmaktadırlar. Ayrıca askerlik süresinin kısalması nedeniyle ortaya çıkan uygulama farklılıkları da giderilmektedir.
Uzman erbaşların sicil sistemine ilişkin temel esaslar, kanun seviyesinde düzenlenerek hukuki güvenlik güçlendirilmektedir. Uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçişte aranan sicil şartları kanunda açık şekilde düzenlenmektedir.
Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda uzman erbaşlara ilişkin yönetmelik hükmü yeniden düzenlenmekte ve sicil sistemine ilişkin çerçeve kanunla belirlenmektedir. Savunma ve güvenlik amaçlı uluslararası yardım ve hibelerde kullanılan hesapların yönetimi konusunda ilgili bakana yetki verilerek uygulamanın etkinliği artırılmaktadır.
Sözleşmeli erbaş ve erlerin kamuda istihdam imkanları genişletilmekte, belirli kamu kadrolarında kontenjan ayrılması suretiyle görev sonrası istihdam güvencesi güçlendirilmektedir. Statü geçiş sınavlarının usul ve esasları Anayasa Mahkemesi kararına uygun şekilde kanun seviyesinde düzenlenmektedir."
Teklif komisyondan geçti
Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin ardından maddelere geçildi. Maddeler üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasıyla birlikte, 'Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi' TBMM Milli Savunma Komisyonu'nda kabul edildi.
Hulusi Akar'dan Karadeniz'deki saldırıya ilişkin açıklama
Komisyon Başkanı Hulusi Akar, toplantının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
AYM'nin 2024 yılında verdiği iptal kararları ile ulusal ve uluslararası ihtiyaçların karşılanması amacıyla teklifin hazırlandığını belirten Akar, Karadeniz'de bir Türk balıkçının hayatını kaybettiği saldırıyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
Olay ile ilgili bazı genel bilgiler var. Bu olay, ilgili makamlar tarafından takip ediliyor. Gerekli tedbirler alındı, ikazlar yapıldı, yapılıyor. Buna göre yapılması gereken tedbirler neyse onlar da yapılacak. Bu konuda herhangi bir endişeniz olmasın. Mutlaka bunun tedbiri ve çözümü gerçekleştirilecek.
Sayın Cumhurbaşkanımızın dünkü toplantı sırasında çok açık ifade ettiği gibi bize karşı yönelen tehdit ve risklere karşı her türlü olayı biz yakından takip ediyoruz ve ilgili makamlarımız değerlendiriyor. Dün Cumhurbaşkanımız ne dedi; 'Tedbirimiz net ve sert olur.' Saldırıyı kimin yaptığı ile ilgili çalışma gerçekleştiriliyor.
ABD ziyareti tartışmalarına yanıt: "Maça gitmiyoruz"
Komisyonun ABD ziyaretiyle ilgili sorulara da yanıt veren Hulusi Akar, şu ifadeleri kullandı:
Maça gitmiyoruz, günlerden hatta aylardan beri yapılan bir çalışma var. Orada senato ve kongre var, dolayısıyla oradaki muhataplarımızla görüşmeler yapacağız.
Biz parlamenter diplomasi çerçevesinde birçok ülkeye bu tür seyahatler yaptık, yapıyoruz. Burada bir diğer husus da Genel Kurul'daki konuşması esnasında atlandı. Bu seyahatin benimle bir alakası yok. Orada arkadaşlar sehven telaffuz ettiler. Bizim dışımızda olan bir şey; Genel Sekreterlik çalışıyor, Başkanlık Divanı'na gönderiyor, Divan'da okunup onaylanıyor. Burada esas mesele onay alınmasıdır. Onayın ardından tarih, kimler katılacağı, program netleşecek. Bir yanlış anlaşılma var."
Akar ayrıca, ABD dahil olmak üzere yurt dışına gerçekleştirilecek temaslarda savunma ve güvenlik konularının ele alınacağını ifade etti.
