Pakistan’ın son askeri operasyonu, Afgan güçlerinin Pakistan sınır birliklerine yönelik saldırısının ardından gerçekleştirildi. Söz konusu sınır saldırısının, Pakistan’ın daha önce Afganistan’ın sınır bölgelerine düzenlediği ve can kaybına yol açan hava operasyonlarına misilleme olduğu belirtildi.
Yaşanan gelişmeler, iki ülke arasında aylardır devam eden sınır çatışmalarının ardından geldi. Pakistan, Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asıf’ın “sabrımız tükendi” ve “açık bir savaş” yaşandığı yönündeki açıklamasının ardından cuma günü Afganistan’ın başkenti Kabil dahil olmak üzere büyük kentlerine saldırılar düzenledi.
Savunma Bakanı Asıf’tan Sert Açıklamalar
Savunma Bakanı Asıf, X platformunda yaptığı açıklamada, NATO güçlerinin Afganistan’dan çekilmesinin ardından Pakistan’ın bölgede barış umut ettiğini belirtti. Taliban yönetiminin Afgan halkının refahına ve bölgesel istikrara odaklanmasını beklediklerini ifade etti.
Ancak Asıf, Taliban’ı Afganistan’ı “Hindistan’ın bir kolonisine dönüştürmekle”, farklı ülkelerden militanları bir araya getirmekle ve “terör ihraç etmekle” suçladı.
Pakistan, Hindistan’ı yasa dışı ilan edilen Belucistan Kurtuluş Ordusu ile Pakistan Talibanı’nı desteklemekle suçlarken, Yeni Delhi bu iddiaları reddediyor.
Sınır Kapıları Kapatıldı, Çatışmalar Derinleşti
Son aylarda iki ülke arasındaki ilişkiler ciddi şekilde kötüleşti. Ekim ayında her iki taraftan 70’ten fazla kişinin hayatını kaybettiği çatışmaların ardından kara sınır kapılarının büyük bölümü kapatıldı.
İslamabad yönetimi, Afganistan’ı Pakistan’da saldırılar düzenleyen militan gruplara karşı harekete geçmemekle suçluyor. Taliban hükümeti ise bu iddiaları kabul etmiyor.
Ateşkes Girişimleri Sonuçsuz Kaldı
Katar ve Türkiye’nin arabuluculuğunda sağlanan ilk ateşkesin ardından birkaç tur müzakere gerçekleştirildi. Ancak bu görüşmeler kalıcı bir anlaşma ile sonuçlanmadı. Ateşkesin defalarca ihlal edilmesi üzerine Suudi Arabistan da devreye girerek, Afganistan tarafından yakalanan üç Pakistan askerinin serbest bırakılması için arabuluculuk yaptı.
Son şiddet dalgasında her iki ülkenin ordusu da onlarca askerin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Bölgede Artan Terör Saldırıları
Son aylarda Pakistan ve Afganistan’da çok sayıda ölümcül intihar saldırısı düzenlendi. İslamabad’daki bir Şii camisine yönelik saldırıda en az 40 kişi yaşamını yitirdi. Saldırıyı Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) üstlendi.
IŞİD’in bölgesel kolu olan IŞİD-Horasan da Kabil’de bir restorana düzenlenen ve can kaybına yol açan intihar saldırısını üstlendiğini duyurdu.
Milyonlarca Kişi Afganistan’a Döndü
Pakistan, Ekim 2023’te belgesiz göçmenlere yönelik geniş çaplı bir sınır dışı operasyon başlattı. Ülkede bulunan kişilere gönüllü ayrılmaları çağrısı yapılırken, ayrılmayanların zorla sınır dışı edileceği bildirildi. İran da benzer bir uygulamayı aynı dönemde hayata geçirdi.
Bu süreçte, aralarında uzun yıllardır Pakistan’da yaşayan ve burada hayat kuran kişilerin de bulunduğu milyonlarca insan Afganistan’a geçti.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre, yalnızca geçen yıl 2,9 milyon kişi Afganistan’a geri döndü. Bu yıl ise şu ana kadar yaklaşık 80 bin kişinin ülkeye dönüş yaptığı açıklandı.
