Oscar ödüllü İranlı yönetmen Asghar Farhadi, sinemanın bir sonuç yarışı olmadığını belirterek, genç sinemacıların projelerine başlarken başarıyı değil, hikayenin kendisini merkeze almaları gerektiğini söyledi. Farhadi, "Seçtiğim konu, bilinçaltımda bir köprü kurabiliyor mu, ona bakarım. 'Hikaye ne kadar benim kalbimden geldi?' diyorum ve kalbimin derinliklerine bakıyorum" ifadelerini kullandı.
Sıradan insanların yaşamlarından yola çıkarak evrensel hikayeler anlatan Farhadi, "Bir Ayrılık", "Satıcı" ve "Geçmiş" gibi filmleriyle dünya sinemasında önemli bir yer edindi.
İki kez "En İyi Yabancı Dilde Film" Oscar'ı kazanan 54 yaşındaki yönetmen, karakter odaklı anlatımı ve güçlü dramatik yapısıyla çağdaş sinemanın önde gelen isimleri arasında gösteriliyor.
Aile, vicdan, adalet ve insan ilişkilerini merkezine alan yapımlarıyla tanınan Farhadi, özellikle "Bir Ayrılık" filmiyle Oscar ve Altın Ayı dahil birçok uluslararası ödüle layık görüldü. Film, İran sinemasının küresel görünürlüğünü artıran yapımlar arasında yer aldı.
2014 yılında 33. İstanbul Film Festivali'nin uluslararası yarışma jürisine başkanlık eden Farhadi, bu yıl da TRT 12 Punto 2026 kapsamında uluslararası jüri başkanı olarak görev yaptı.
Bu yıl "Paralel Hikayeler" adlı filme imza atan usta yönetmen, sinema ve hikaye anlatıcılığı üzerine değerlendirmelerde bulundu.
"Bir Duygunun Özü Bütün Dünyada Aynıdır"
Yerel hikayelerinin dünya genelinde karşılık bulmasına ilişkin konuşan Farhadi, insanların ortak yönlerinin farklılıklarından çok daha fazla olduğunu vurguladı.
"Bir annenin çocuğuna duyduğu sevgi bütün dünyada aynı anlamı ifade ediyor. Korkular ve tedirginlikler de aslında bütün insanlarda benzer şekildedir. Farklı kültürlerde bunların ifade biçimi değişebilir ama duygunun özü aynıdır. Eğer hikayenizin anahtarı bir duyguysa bütün insanlar bunu anlayabilir."
Günümüzde kendisini en fazla düşündüren insani meseleye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Farhadi, savaşların yarattığı yıkımın herkesi etkilediğini söyledi.
"Şu anda beni en çok üzen, en çok kafamı karıştıran ve meşgul eden konu savaş. Bir sonraki projelerimde bu konuyu işler miyim bilmiyorum ancak yaşananlar farkında olmadan beni etkiliyor olabilir. Bu zulüm ve yaşanan olaylar bütün insanlığı üzen bir durum."
"hikayenin Kalbimden Gelip Gelmediğine Bakıyorum"
Senaryo yazım sürecinde önceliğinin hikayeyle duygusal bağ kurmak olduğunu anlatan Farhadi, yaratım sürecini şu sözlerle anlattı:
"Seçtiğim konu bilinçaltımda bir köprü kurabiliyor mu, ona bakarım. Hikaye ne kadar benim kalbimden geldi, bunu sorgularım ve kalbimin derinliklerine bakarım. Senaryo yazmak hemen karar verilecek bir süreç değil. Bir rüya gibi... Önce hissediyor, düşünüyor ve sonra harekete geçiyorum.
Dijital platformların sinema üzerindeki etkilerine de değinen yönetmen, bu dönüşümün izleyicinin dikkat süresini olumsuz etkilediğini savundu.
"Eskiden insanlar sinemaya keşfetmek için giderdi. Şimdi ise izleyici bilgiyi çok hızlı almak istiyor. Platformlarda çok başarılı işler var ancak genel olarak baktığımızda bu sistem izleyiciyi keşfetmekten uzaklaştırdı ve tembelleştirdi."
"Sinema Bir Futbol Maçı Değil"
Genç yönetmen ve senaristlere tavsiyelerde bulunan Farhadi, başarı odaklı düşünmenin yaratım sürecine zarar verdiğini söyledi.
"Genç sinemacılara tavsiyem, bir projede hiçbir zaman ilk etapta sonucu veya başarıyı düşünmesinler. Birçok kişi 'Öyle bir film yapayım ki başarılı olsun' düşüncesiyle hareket ediyor. Bu da süreci keyifli olmaktan çıkarıyor. Sinema bir futbol maçı gibi değil ki sonuca varılsın. Bir filmin izleyiciyle buluşması, izleyiciyle irtibat ve ilişki kurması çok önemli."
"Sinema Toplumsal Hafıza İçin Önemli Bir Araç"
Sinemanın toplumsal olayların unutulmamasındaki rolüne dikkat çeken Farhadi, tarihi olayların doğru ve objektif şekilde aktarılmasının önemine vurgu yaptı.
"Bazı olaylar kayıt altına alınmazsa zamanla unutulur. Sinema bu anlamda çok önemli bir araç. Ancak yaşananlara sadık kalmak ve konuya objektif yaklaşmak gerekir. Tarihi olayları anlatan birçok filmde gerçeğin çarpıtıldığını bugün görebiliyoruz."
