Orta Doğu'da gerilim, ABD Donanması'na ait uçak gemisinin bölgeye ulaşmasıyla yeniden tırmanışa geçti. İran destekli milis grupları, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki protestolara yönelik sert müdahalelere askeri yanıt verme tehdidi ve gemilerin konuşlandırılması üzerine yeni saldırı sinyalleri verdi. Bölgedeki atmosfer, olası bir çatışma ihtimaliyle gerilirken, Irak ve Yemen'deki silahlı gruplar Washington yönetimine karşı 'topyekûn savaş' uyarısında bulundu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve beraberindeki güdümlü füze destroyerlerinin 'bölgesel güvenlik ve istikrarı desteklemek' amacıyla bölgeye ulaştığını duyurdu. Ancak bu hamle, İran destekli 'Direniş Ekseni' olarak bilinen gruplar tarafından doğrudan bir tehdit olarak algılandı. Yemen'deki Husiler ve Irak'taki Kataib Hizbullah, İran'a yönelik olası bir saldırı durumunda sessiz kalmayacaklarını açıkça beyan etti.
Husilerden 'Yakında' Mesajı, Irak'tan Savaş Uyarısı
İran destekli Yemenli Husiler, Pazartesi günü yaptıkları açıklamada Kızıldeniz üzerindeki gemi taşımacılığına yönelik saldırılarına yeniden başlayabileceklerinin sinyalini verdi. Grup, yanan bir gemi görseli eşliğinde 'Yakında' ifadesinin yer aldığı bir video yayınlayarak, 2024 yılında Aden Körfezi'nde gerçekleştirdikleri tanker saldırılarını hatırlattı. Bu tehdit, Husilerin Gazze'deki ateşkes sonrası durdurdukları eylemlerine geri dönebilecekleri şeklinde yorumlandı.
Irak'ta faaliyet gösteren ve İran Devrim Muhafızları tarafından desteklenen Kataib Hizbullah ise çok daha sert bir dil kullandı. Grubun liderlerinden Ahmad 'Ebu Hüseyin' el-Hamidawi, İran'a yönelik herhangi bir saldırının bölgede 'topyekûn bir savaşa' yol açacağını belirterek, 'Düşmanlara teyit ederiz ki İslam Cumhuriyeti'ne yönelik savaş bir piknik olmayacak; aksine ölümün en acı biçimlerini tadacaksınız' ifadelerini kullandı.
Lübnan Hizbullahı Temkinli, BAE Tarafsızlığını Koruyor
Bölgenin en güçlü aktörlerinden biri olan Lübnan Hizbullahı ise sürece daha temkinli yaklaşıyor. Hizbullah lideri Şeyh Naim Kasım, binlerce destekçisine yaptığı konuşmada, olası bir saldırıya karşı savunma hazırlığı içinde olduklarını belirtmekle yetindi. Kasım, müdahil olup olmayacaklarına dair detayların 'savaşın seyrine ve mevcut çıkarlara göre belirleneceğini' vurguladı. Bu temkinli duruş, İran'ın vekil güçleri ağının İsrail ile yaşanan geçmiş çatışmalarda aldığı darbelerden sonra henüz tam toparlanamadığı şeklinde değerlendiriliyor.
Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), topraklarının veya hava sahasının İran'a yönelik herhangi bir askeri operasyon için kullanılmasına izin vermeyeceğini duyurdu. BAE yönetimi, krizin çözümü için diyalog ve diplomatik yolların tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.
İran'da İç Karışıklık ve Ağır Bilanço
Bölgedeki askeri hareketliliğin arka planında ise İran içindeki büyük halk ayaklanması yatıyor. 28 Aralık'ta para birimi riyalin çöküşüyle başlayan protesto gösterileri, ülke genelinde rejime karşı büyük bir isyana dönüştü. Tahran yönetimi, gösterileri bastırmak için ülke tarihinin en kapsamlı internet kesintisini uygularken, güvenlik güçlerinin müdahalesi sertleşti.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), Pazartesi günü itibarıyla ölü sayısının 5 bin 973'e ulaştığını ve bu sayının artmasının beklendiğini rapor etti. Ajansa göre tutuklu sayısı ise 41 bin 813'ü aşmış durumda. İran hükümeti ise ölü sayısını 3 bin 117 olarak açıklarken, ölenlerin büyük kısmını 'terörist' olarak nitelendirdi. Trump yönetimi, barışçıl protestocuların öldürülmesi veya tutukluların toplu infaz edilmesi durumunda İran'a askeri müdahalede bulunacağını 'kırmızı çizgi' olarak belirlemiş durumda.
