İran’ın Irak sularındaki petrol tankerlerine yönelik saldırıları ve Körfez’deki gemi hedefleri, küresel enerji piyasalarında ciddi endişe yaratırken petrol fiyatlarında da sert dalgalanmalar görülüyor.
Yaklaşık iki hafta önce ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği hava saldırılarıyla başlayan savaş, bölge genelinde yayılmaya devam ediyor. Çatışmaların şimdiye kadar yaklaşık 2 bin kişinin ölümüne yol açtığı belirtiliyor.
Trump: “İşi bitirmeden çekilmek istemiyoruz”
ABD Başkanı Donald Trump, Kentucky’de düzenlediği bir mitingde yaptığı açıklamada savaşın kısa sürede sona ermeyeceği mesajını verdi.
Trump konuşmasında, ABD’nin operasyonu tamamlaması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Erken ayrılmak istemiyoruz… işi bitirmeliyiz.”
Trump ayrıca ABD’nin savaşta “kazandığını düşündüğünü” ifade etti ancak bölgede uzun süreli askeri varlık oluşturmak istemediklerini de dile getirdi.
İran: Petrol 200 doları görebilir
İranlı yetkililer ise ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak bölgedeki petrol taşımacılığını hedef alabileceklerini belirtti.
Tahran yönetimi, küresel piyasalara yönelik sert bir uyarıda bulunarak petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar çıkabileceğini söyledi. Bu açıklamalar, özellikle Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndaki enerji sevkiyatının güvenliği konusunda endişeleri artırdı.
Irak sularında tankerler hedef alındı
Savaşın deniz taşımacılığına yansıyan en dikkat çekici gelişmelerinden biri ise Irak açıklarında petrol tankerlerine yönelik saldırılar oldu.
Bölgedeki liman güvenliği ve denizcilik kaynaklarına göre:
İran bağlantılı patlayıcı yüklü tekneler iki yakıt tankerini hedef aldı
Tankerlerde yangın çıktı
Olayda en az bir mürettebatın hayatını kaybettiği bildirildi.
Söz konusu saldırılar, savaşın deniz ticaretini doğrudan hedef almaya başladığını gösteriyor.
Hürmüz Boğazı küresel enerji için kritik
Uzmanlara göre çatışmanın en kritik boyutu Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisi.
Bu boğazdan geçen enerji miktarı dünya için hayati önem taşıyor:
Dünya petrol ve doğal gazının yaklaşık %20’si buradan taşınıyor
Savaş nedeniyle tanker trafiği neredeyse tamamen durma noktasına geldi
Yüzlerce gemi bölgede beklemeye başladı.
Deniz taşımacılığı şirketleri ve sigorta firmaları da risk nedeniyle bölgedeki seferleri askıya alma veya azaltma kararı alıyor.
Petrol fiyatları yükseldi, piyasalar sarsıldı
Savaşın enerji piyasalarına etkisi de hızla hissedildi.
Petrol fiyatları kısa sürede varil başına yaklaşık 120 dolara kadar yükseldi, ardından 90 dolar civarına geriledi. Ancak saldırı haberlerinin ardından fiyatlar yeniden yükselişe geçti.
Enerji fiyatlarındaki artış, küresel piyasalarda da dalgalanmaya yol açtı. ABD borsalarında ana endekslerin gerilediği bildirildi.
Çatışmalar bölgeye yayılıyor
Pentagon’un açıklamalarına göre, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları savaşın başlangıcından bu yana en yoğun bombardımanlardan biri olarak değerlendiriliyor. Buna rağmen İran’ın:
İsrail’i
Orta Doğu’daki çeşitli hedefleri
füze ve drone saldırılarıyla vurabildiği ve askeri kapasitesini koruduğu ifade ediliyor.
Çatışmaların Lübnan başta olmak üzere farklı cephelere yayılma riski bulunduğu belirtiliyor.
Çocuklar da çatışmanın kurbanı
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) verilerine göre savaşın insani bilançosu da ağırlaşıyor.
Kuruma göre:
1.100’den fazla çocuk öldü ya da yaralandı.
Bu durum, uluslararası kamuoyunda çatışmaların siviller üzerindeki etkisine yönelik endişeleri artırmış durumda.
