Özellikle güneş, rüzgar ve hidroelektrik gibi doğaya bağlı temiz enerji kaynakları, bu dalgalanmalardan en fazla etkilenen alanlar arasında yer alıyor.
Norway özelinde hazırlanan yeni bir rapor ise, bu etkinin çarpıcı sonuçlarını ortaya koyuyor.
Kar örtüsünde tarihi düşüş tespit edildi
Norveç İklim Hizmetleri Merkezi tarafından hazırlanan “Norveç’te İklim: İklim Değişikliğine İlişkin Bilgi Tabanı ve İklim Adaptasyonu” başlıklı rapora göre ülkede yıllık maksimum kar örtüsü belirgin şekilde azaldı.
Norwegian Climate Services Centre tarafından yayımlanan raporda, 1901-1930 ile 1991-2020 dönemleri karşılaştırıldığında dikkat çekici bir değişim yaşandığı vurgulanıyor.
Buna göre birçok bölgede kayak sezonu 4 ila 7 hafta arasında kısaldı. Uzmanlar, sera gazı emisyonlarının artmaya devam etmesi halinde bu sürenin yüzyılın sonuna kadar daha da azalabileceğini belirtiyor.
Hidroelektrik üretim doğrudan etkileniyor
Kar örtüsündeki azalma, yalnızca turizm ve kış sporlarını değil, Norveç’in enerji üretim sistemini de doğrudan etkiliyor.
Avrupa’nın en büyük hidroelektrik kapasitesine sahip ülkelerinden biri olan Norveç, aynı zamanda önemli bir enerji ihracatçısı konumunda bulunuyor. Ancak kar erimesine bağlı su rezervlerinin azalması, hidroelektrik üretimde dalgalanmalara yol açıyor.
Norwegian Water Resources and Energy Directorate yetkililerine göre, özellikle ilkbaharda eriyen kar sularının azalması, yıl boyunca kullanılacak su rezervlerini ciddi biçimde düşürüyor.
Enerji üretiminde tasarruf dönemi gündemde
Norveç Su Kaynakları ve Enerji Müdürlüğü’nden kıdemli mühendis Lars Eirik Eilifsen, kar miktarındaki düşüşün doğrudan üretim planlamasına yansıdığını belirtiyor.
Eilifsen’e göre:
Kar azaldığında ilkbahar su akışı düşüyor
Bu durum üreticileri su tasarrufuna zorluyor
Tasarruf ise hidroelektrik üretimini azaltabiliyor
Sonuç olarak Avrupa piyasalarıyla fiyatlar daha hızlı dengeleniyor
Norveç’in enerji sisteminin güçlü bir depolama altyapısına sahip olduğunu vurgulayan Eilifsen, yine de mevsimsel değişimlerin sistemi zorladığını ifade ediyor.
Avrupa enerji piyasasında fiyat baskısı
Uzmanlara göre Norveç’teki üretim dalgalanmaları yalnızca ülkeyi değil, enerji ithalatı yapan Avrupa ülkelerini de etkiliyor.
Eilifsen, ihracatın azalması durumunda Avrupa’da elektrik fiyatlarının yükselme ihtimaline dikkat çekiyor. Ancak fiyatların yalnızca üretimle değil, aynı zamanda:
Elektrik talebi
Doğal gaz fiyatları
Yenilenebilir enerji oranı
Siyasi ve ekonomik koşullar
gibi çok sayıda faktörle belirlendiğini de vurguluyor.
Kar rezervuarlarında son 20 yılın en düşük seviyesi
Norveçli araştırmacı Tuomo Saloranta ise kar rezervuarlarındaki düşüşün boyutunu daha net bir tabloyla açıklıyor.
Saloranta’ya göre:
Deniz seviyesine yakın bölgelerde mevsimsel kar miktarı azalıyor
Yüksek dağlık alanlarda ise yer yer artış görülse de bu geneli değiştirmiyor
Ülkede kar rezervuarı açığı son 20 yılın en düşük seviyelerine indi
Bu durum yaklaşık 20 teravatsaatlik enerji üretim kaybına eş değer
Uzmanlara göre sistem dayanıklı ancak risk büyüyor
Norveç’in hidroelektrik altyapısının güçlü olduğuna dikkat çeken uzmanlar, ülkede 1100’den fazla rezervuar ve yaklaşık 87 teravatsaatlik depolama kapasitesi bulunduğunu hatırlatıyor.
Sonuç: İklim değişikliği enerji güvenliğini yeniden şekillendiriyor
Norveç örneği, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, aynı zamanda enerji güvenliği ve ekonomik dengeleri doğrudan etkileyen bir faktör haline geldiğini gösteriyor.
Kar örtüsündeki azalma, hidroelektrik üretimden Avrupa enerji piyasalarına kadar geniş bir etki zinciri yaratırken, uzmanlar uzun vadede daha esnek ve çok kaynaklı enerji politikalarının önemine dikkat çekiyor.
