Antalya’nın Kaş ilçesine bağlı 3 köyde bulunan Likya orkidesi, sınırlı yayılış alanı ve hassas ekosistemi nedeniyle Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından “kritik tehlikede” kategorisinde yer alıyor. Tür, kaçak sökümler, yapılaşma baskısı ve habitat tahribatı nedeniyle ciddi tehdit altında bulunuyor.
Uzmanlara göre orkide yumrularının salep üretiminde kullanılması, doğadaki popülasyon üzerinde büyük baskı oluşturuyor. Her yıl milyonlarca orkide kökünün doğadan söküldüğü belirtilirken, bu durum türün devamlılığını ciddi şekilde riske atıyor.
Laboratuvarda 400 Günlük Başarı
Akdeniz Koruma Derneği ve Ege Üniversitesi işbirliğiyle yürütülen proje kapsamında, Likya orkidesinin tohumdan çoğaltılması ve laboratuvar ortamında geliştirilmesi sağlandı. Yaklaşık 400 günlük sürecin ardından elde edilen fidelerin şu anda canlı olarak gelişimini sürdürdüğü açıklandı.
Proje yürütücülerine göre, bu yöntem doğadan kontrolsüz sökümlerin azaltılması ve genetik çeşitliliğin korunması açısından büyük önem taşıyor.
YOK OLMANIN EŞİĞİNDE
Akdeniz Koruma Derneği yetkilileri, son 20 yılda orkide türlerinde ciddi bir azalma yaşandığını belirterek, bazı türlerin 1000’lerden 200’e kadar düştüğünü ifade etti. Uzmanlar, Likya orkidesinin korunmasının yalnızca bir bitkiyi değil, Akdeniz’in biyolojik mirasını korumak anlamına geldiğini vurguluyor.
Laboratuvarda geliştirilen fidelerin bir süre daha büyütüldükten sonra Kaş’taki doğal yaşam alanlarına geri aktarılması planlanıyor. Bu süreç, türün doğada yeniden güçlenmesi için önemli bir adım olarak görülüyor.
