Almanya'da düzenlenen 62. Münih Güvenlik Konferansı (MSC), uluslararası düzenin 'bittiği' mesajı ve 'daha Avrupalı bir NATO' çağrılarıyla sona erdi. Konferans boyunca, değişen dünyanın çok kutuplu bir yapıya ilerlediği vurgulandı. Üç gün süren oturumlarda birçok Avrupalı lider, Avrupa'nın ABD olmadan kendini savunma kabiliyeti konusunu masaya yatırdı. Uluslararası düzenin 'yıkım sürecinde' olduğu tartışmalarının gölgesinde başlayan organizasyonda, 'eski dünyanın artık olmadığı' ifadeleri öne çıktı.
Liderlerden 'Yeni Dünya' Vurgusu
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, konferansın açılış konuşmasında kurallara dayalı uluslararası düzenin bittiğine işaret etti. Merz, bu düzenin en iyi dönemlerinde kusurlu olsa da artık mevcut olmadığını belirtti. Berlin Duvarı'nın yıkılmasının ardından oluşan tek kutuplu dünyanın geride kaldığını söyleyen Merz, ABD'nin liderlik iddiasının sorgulandığını ve belki de kaybedildiğini ifade etti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Başkan Donald Trump liderliğindeki yenilenme sürecine Avrupa'nın dahil olması çağrısında bulundu. Avrupa ile sadece askeri ve ekonomik değil, manevi ve kültürel bağlara sahip olduklarını kaydeden Rubio, dünyanın hızla değiştiğini dile getirdi. Rubio, 'Eski dünya artık yok ve jeopolitik açıdan yeni bir çağda yaşıyoruz' dedi. Amerikalıların 'Avrupa'nın bir çocuğu' olduğunu belirten Rubio'nun Avrupa ile birlikte hareket etme çağrıları, Avrupalı liderler tarafından olumlu karşılandı.
Avrupa'nın Savunma Kapasitesi ve NATO İşbirliği
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, dünyanın giderek daha istikrarsız hale geldiği uyarısını yaptı. Sanchez, 'Biz Avrupalılar savunma kapasitemizi güçlendirmeliyiz' ifadelerini kullandı. İspanyol Başbakan, nükleer silahlanma yarışına girmenin ise tehlikeli olduğunu vurguladı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bir üye devletin saldırıya uğraması durumunda diğer üyelerin yardım etmesini öngören karşılıklı savunma paktının uygulanma zamanının geldiğini söyledi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise AB ile NATO arasındaki işbirliğinin hiç olmadığı kadar güçlü olduğunu belirtti. Ortak kuvvet komutanlıklarının zamanla Avrupalılar tarafından yönetileceğini aktaran Rutte, NATO'nun Berlin Duvarı'nın yıkılmasından bu yana her zamankinden daha güçlü olduğunu ifade etti.
Ukrayna Savaşı ve Türkiye'nin Temasları
Rusya-Ukrayna Savaşı, konferansın ana gündem maddeleri arasında yer aldı. Liderler, Ukrayna'daki savaşın sonlandırılması müzakerelerinde Avrupa'nın masada olması gerektiğini yineledi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa'nın müzakerelerde yer alması durumunda savaşın sona erdirilmesi şansının daha yüksek olacağını söyledi. Münih Güvenlik Konferansı Vakfı Başkanı Wolfgang Ischinger ise kapanış konuşmasında Rusya üzerindeki baskının artırılması gerektiğini savundu. Ischinger, Avrupa'nın yaptırım paketlerini genişletmesi ve Ukrayna'ya hava savunma sistemlerinin acilen tedarik edilmesi gerektiğini belirtti.
Konferansa Türkiye'den geniş bir heyet katıldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, MİT Başkanı İbrahim Kalın, TBMM Milli Savunma Komisyonu Başkanı Hulusi Akar ve Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç toplantılarda yer aldı. Güvenlik kaynaklarına göre MİT Başkanı İbrahim Kalın; İran, Gazze, Suriye, terörle mücadele ve istihbarat diplomasisi konularında görüşmeler gerçekleştirdi. Bakan Şimşek ise katıldığı 'Teröre Finansman Yok Konferansı'nda, organize suç ve terörün finansmanıyla mücadelede Türkiye'nin perspektifini aktardı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü de Karadeniz güvenliği oturumlarına konuşmacı olarak katıldı.
