Macaristan'da 16 yıldır iktidarda bulunan Başbakan Viktor Orban ve Macar Yurttaş Birliği Partisi (Fidesz), genel seçimlerde ciddi bir sınav veriyor. Seçim anketlerinde Fidesz iktidarını sona erdirebileceği belirtilen Peter Magyar liderliğindeki Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza), dikkatleri üzerine çekiyor. Magyar'ın olası zaferinin yalnızca iç siyaseti değil, ülkenin Avrupa'daki konumunu da yeniden şekillendirebileceği değerlendiriliyor.
Fidesz İçinden Gelen Rakip ve Ses Kaydı Skandalı
Peter Magyar'ın adı, yakın zamana kadar dar siyasi çevreler dışında pek bilinmiyordu. Magyar, 2023 yılında dönemin Adalet Bakanı olan eski eşi Judit Varga ile yaptığı ve bir yolsuzluk davasına hükümetin müdahale ettiğini anlatan ses kaydını kamuoyuna açıklamasıyla tanındı. Bu olay, onu orta düzey bir bürokrattan Başbakan Viktor Orban'ın en güçlü rakibi haline getirdi. Siyasi bir aileden gelen, hukuk eğitimi alan ve Brüksel'de diplomat olarak görev yapan Magyar, aslında Orban'ın partisine yakın muhafazakar bir çevreden geliyor.
Çocuk İstismarı Skandalı ile Başlayan Siyasi Yükseliş
Magyar'ın iktidarla ipleri tamamen koparması, Şubat 2024’te patlak veren bir çocuk istismarı affı skandalının ardından gerçekleşti. Skandal sonrası eski eşi Varga ve dönemin Cumhurbaşkanı istifa etmek zorunda kalırken, Magyar da 15 Mart 2024’te siyasete atıldığını duyurdu. Avrupa Parlamentosu seçimlerine kısa bir süre kala devraldığı küçük bir yapıyı Tisza Party'ye dönüştüren lider, kısa sürede büyük bir destek topladı. Nitekim 2024 seçimlerinde Tisza yüzde 29,6 oy oranına ulaşırken, iktidardaki Fidesz tarihinin en düşük seviyesi olan yüzde 44,8’e geriledi.
Sistemi Bilen Aday: Magyar Neden Güçlü Bir Alternatif?
Kamuoyunda sistemi içeriden bilen ve onu yenebilecek biri olarak algılanan Magyar, etkili bir saha çalışması yürütüyor. İktidarın medya hakimiyetini kırmak için sosyal medyayı ve yerel ağları kullanan siyasetçi, günde altı şehre kadar ziyaretler gerçekleştiriyor. Magyar'ın sağ ve muhafazakar seçmen tabanından gelmesi, mevcut sistemden rahatsız olan iktidar seçmenini bölüyor. Ayrıca, 1990 öncesi siyasi dönemle ilişkisinin bulunmaması onu eski rejimden uzak, temiz geçmişe sahip dinamik bir lider konumuna taşıyor.
Orban ile Magyar Arasındaki Farklar ve Benzer Politikalar
Dış politikada Orban'dan ayrışan Magyar, ülkeyi yeniden Batı'ya yakınlaştırmayı, dondurulan Avrupa Birliği fonlarını serbest bırakmayı ve Rusya'ya olan enerji bağımlılığını azaltmayı vadediyor. Ukrayna'ya silah gönderilmesine her iki isim de karşı çıkarken, Magyar Kiev'in uzun vadeli AB üyeliğine açık kapı bırakıyor. Göç politikalarında ise Orban ile benzer bir sert tutum sergileyen siyasetçi, sınır çitlerinin korunacağını ve misafir işçi programının sonlandırılacağını belirtiyor. Sağlık ve eğitim gibi iç sorunları merkeze alan bu siyasi hareket, seçimleri otokrasi ile Avrupa demokrasisi arasında bir tercih olarak yorumluyor.
