Dünyanın en çok bilinen ve üzerinde en fazla konuşulan sanat eserlerinden biri olan Mona Lisa, sanat tarihçilerinin yanı sıra tıp dünyasının da ilgisini çekmeye devam ediyor. İstanbul’da düzenlenen Avrupa Obezite Kongresi’nde konuşan ABD’li doktor Michael Yafi, tablodaki kadının fiziksel özelliklerine dair dikkat çekici bir iddiada bulundu. Yafi, tablodaki kadının vücut yapısının ileri derecede hipotiroidizm (tiroid bezinin az çalışması) belirtileri taşıdığını ve fazla kilolu resmedildiğini belirtti.
Doktor Yafi, kadının yaşadığı dönemdeki vücut kitle indeksinin ve görünümünün, doğum yapmış olmasıyla ilişkilendirilebileceğini ifade etti. Yafi’ye göre, Mona Lisa’nın gizemli gülümsemesinin ardında yatan sadece sanatçının fırçası değil, dönemin sağlık koşulları ve fiziksel yapısı olabilir.
Geçmişten Günümüze Obezite Algısı
Sanat tarihi boyunca obezitenin veya daha dolgun vücut hatlarının algılanışı, sosyal ve ekonomik statüyle doğrudan bağlantılı olmuştur. Orta Çağ ve Rönesans dönemine ait birçok eserde, dolgun vücut hatlarının refah, yüksek sosyal statü ve fiziksel gücün bir göstergesi olarak yüceltildiği görülmektedir.
Yafi, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Obezitenin ilginç bir tarihi vardır. Günümüzde olumsuz algılansa da geçmişte durum böyle değildi. Şişmanlık uzun süre yüksek sosyal statünün bir işareti olarak görüldü" değerlendirmesinde bulundu. Ancak tıbbın gelişmesiyle obezitenin kalp ve metabolik hastalıklarla bağlantısının kanıtlanması, estetik algısının "gerçekçi olmayacak kadar zayıf" figürlere kaymasına neden oldu. Bu durum, yüzyıllardır sanatçılara ilham veren figürlerin algılanış biçimini de kökten değiştirdi.
Mona Lisa Kimdir?
Mona Lisa, Floransalı tüccar Francesco del Giocondo’nun eşi olan Lisa del Giocondo olarak bilinir. Tablodaki "Mona" ifadesi, İtalyanca'da "hanımefendi" anlamına gelen "Madonna" kelimesinin kısaltması olarak bir saygı hitabı şeklinde kullanılmıştır. Leonardo da Vinci’nin kadın figürlerini güç, zarafet ve özgürlük temalarıyla ele aldığı portre serisinin en bilinen örneği olan bu çalışma, yüzyıllardır hem sanat eleştirmenlerinin hem de bilim insanlarının dikkatini çekmeyi sürdürüyor.
