Uluslararası ilişkilerde nükleer silahsızlanma rejimlerinin zemin kaybettiği bir dönemden geçilirken, Asya'nın en büyük askeri güçlerinden biri olan Çin halk cumhuriyetinden küresel güvenliğe dair çok kritik bir hamle geldi. Singapur'da düzenlenen ve dünya genelindeki askeri stratejilerin masaya yatırıldığı uluslararası güvenlik forumu Shangri-La Diyaloğu kapsamında konuşan Çin heyeti başkanı ve Ulusal Savunma Üniversitesi Öğretim Üyesi Tümgeneral Mıng Şiangçing, nükleer çatışma riskinin küresel ölçekte tehlikeli seviyelere ulaştığını duyurdu. "Stratejik İstikrara Yönelik Riskleri Yönetmek" başlıklı özel oturumda askeri ve diplomatik heyetlere seslenen Çinli general, nükleer silahların kontrolü, silahsızlanma ve yayılmanın önlenmesine dair uluslararası antlaşmaların aşındığını vurguladı.
Bölgesel gerilimlerin tırmandığı ve nükleer güç kullanımına dair tehditlerin sıklıkla telaffuz edildiği mevcut konjonktürü değerlendiren Tümgeneral Mıng, nükleer savaş tehdidinin insanlığa hiç de uzak olmadığını belirtti.
İsrail ve Ortadoğu’daki Nükleer Söylemlere Sert Tepki
Çinli askeri yetkili, nükleer tehdidin ciddiyetini ortaya koymak adına Ortadoğu'da yakın dönemde yaşanan diplomatik krizlere dikkat çekti. İsrail hükümetinin Gazze politikasını ve buradaki askeri söylemleri eleştiren Mıng, şu ifadeleri kullandı:
"İsrail'de bir kabine bakanı, Gazze'de nükleer silah kullanılmasına ilişkin şok edici öneride bulundu. Bu, nükleer savaş tehdidinin hiç de uzak olmadığını gösteriyor."
İsrailli aşırı sağcı Miras Bakanı Amihai Eliyahu'nun 5 Kasım 2025 tarihinde katıldığı bir radyo yayınında nükleer bomba seçeneğini Gazze için bir olasılık olarak nitelendirmesi, Çin ordusu tarafından küresel stratejik dengeleri bozan en büyük risk faktörlerinden biri olarak tescillendi.
Yeni START Antlaşması Sonrası Doğan Tehlikeli Boşluk
Dünya genelindeki nükleer silah stoklarının denetimi noktasında yasal bir boşluk yaşandığına işaret eden Tümgeneral Mıng Şiangçing, en fazla nükleer başlığa sahip iki küresel güç olan Amerika Birleşik Devletleri ile Rusya Federasyonu arasındaki durumu mercek altına aldı. İki ülkenin uzun menzilli nükleer silah başlıklarını ve füzelerini sınırlandıran tarihi Yeni START Antlaşması süresinin 5 Şubat tarihinde dolduğuna dikkat çeken Mıng, bu tarihten itibaren taraflar arasında hiçbir bağlayıcı anlaşmanın, doğrulama mekanizmasının ve diplomatik diyaloğun kalmadığı tehlikeli bir boşluğun oluştuğunu vurguladı.
Çinli general ayrıca, Batı ittifakının nükleer yayılma politikasını hızlandıran hamlelerini de eleştirdi. ABD ve İngiltere'nin Avustralya ile imzaladığı AUKUS antlaşması kapsamında bu ülkeye nükleer güçle çalışan denizaltı teknolojisi sağlamasını büyük bir risk olarak tanımladı. Bunun yanı sıra Japonya'nın pasifist anayasa modelini ve "üç nükleersizlik ilkesini" değiştirerek müttefik kuvvetlerin nükleer unsurlarını kendi topraklarında konuşlandırma arayışına girmesinin, nükleer silahların yayılması riskini küresel bazda tırmandırdığını belirtti. Teknolojik gelişmelere de değinen Mıng, uzay, siber uzay ve yapay zeka alanlarının askerileştirilmesi süreçlerinin geleneksel angajman kurallarına ve savaş etiğine meydan okuyarak kontrol kaybı riskini körüklediğini söyledi.
Trump-Şi Zirvesi ve Stratejik İstikrar Vurgusu
Forumda, ABD Savunma Bakanı Peter Hegseth'in askeri harcamalar ve bölgesel stratejilere dair yaptığı konuşmayı da değerlendiren Tümgeneral Mıng, Washington-Pekin hattındaki liderler diplomasisine atıfta bulundu. ABD Başkanı Donald Trump'ın 13-15 Mayıs tarihlerinde Çin'e gerçekleştirdiği resmi ziyarette Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı ikili görüşmeyi hatırlatan Çinli general, iki liderin ikili ilişkileri çatışmasız bir zeminde yürütmek üzere yapıcı stratejik istikrar ilişkisi kurma konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi. Çin ordusunun bu mutabakata sadık kalarak askeri ilişkileri sağlıklı ve sürdürülebilir bir doğrultuda ilerletmeye hazır olduğunu ifade etti.
Buna karşın küresel güç dengelerindeki hegemonik arayışların bölgesel güvenliği baltaladığını savunan Mıng, stratejik istikrara dair son durum analizinde bulundu:
"Bazı ülkeler mutlak stratejik üstünlük için güç siyasetine başvururken hegemonik hırslar bölgesel güvenliğin altını oyuyor. Bu durum bloklar arası cepheleşmeyi artırırken uluslararası ve bölgesel silah yarışına ve bölgesel çatışmaların sıklaşmasına yol açıyor."
Londra merkezli Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS) tarafından organize edilen ve Singapur'da Asya-Pacifik, Avrupa ve Ortadoğu'dan çok sayıda savunma bakanı, hükümet yetkilisi ve güvenlik uzmanını bir araya getiren 23'üncü Shangri-La Diyaloğu forumu, 31 Mayıs tarihine kadar küresel güvenlik başlıklarını tartışmaya devam edecek. Çin bu yıl da foruma bakan düzeyinde katılım göstermezken, temsiliyet Ulusal Savunma Üniversitesi öncülüğündeki üst düzey askeri heyet tarafından yürütülüyor.
