Kediler genellikle mama kabına koşarak gelir ancak çoğu zaman önlerindeki yemeğin tamamını tüketmez. Birkaç lokma yedikten sonra uzaklaşıp bir süre sonra yeniden yemeğe dönmeleri, evcil hayvan sahiplerinin en çok merak ettiği davranışlar arasında yer alıyor. Aç görünmelerine rağmen mamayı yarım bırakmaları dikkat çekerken, Japon bilim insanları yıllardır tartışılan bu davranışın arkasındaki nedeni bilimsel verilerle ortaya koydu. Yapılan araştırmalara göre kediler mamayı tok oldukları için değil, kokusuna alıştıkları için bırakıyor olabilir.
Iwate Üniversitesi'nden Uzun Süreli Çalışma
Japonya'daki Iwate Üniversitesi'nden Masao Miyazaki liderliğindeki araştırma ekibi, kedilerin beslenme alışkanlıklarını anlamak amacıyla detaylı bir deney süreci yürüttü. Yaşları 3 ile 15 arasında değişen 12 sağlıklı kedi ile yapılan testlerde, 16 saat aç bırakılan hayvanlara 10 dakikalık beslenme süresi tanındı ve ardından 10 dakikalık ara verildi. Bu döngü tam altı kez tekrarlandı.
Araştırmacılar, aynı yiyecek verildikçe kedilerin giderek daha az yediğini ve büyük bir kısmının tabakta belirgin miktarda yemek bırakmayı tercih ettiğini tespit etti.
Farklı Koku İştahı Yeniden Tetikliyor
Deneylerin ilerleyen aşamalarında kedilere farklı mama kokuları sunulduğunda iştahın yeniden arttığı gözlemlendi. Çalışmadaki en ilginç nokta ise kedilere aynı yiyecek verilmeye devam edilmesine rağmen, yalnızca kokunun değişmesinin iştah artışına yol açmasıydı. Araştırmacılar, bu durumu kedilerin yemeğe değil, kokusuna alışması olarak açıklıyor. İştahın kokusal uyarana bağlı olarak değiştiği vurgulanıyor.
Physiology & Behavior dergisinde yayımlanan araştırma, kedilerin küçük porsiyonlar halinde sık sık beslenme isteğinin ardındaki temel nedenlerden birinin kokuya bağlı iştah değişimi olduğunu ortaya koyuyor.
Az ve Sık Yeme Alışkanlığının Bilimsel Temeli
Araştırma sürecinde kedilerin aynı kuru mama ile beslendiklerinde tüketim miktarının kademeli olarak düştüğü net bir şekilde izlendi. Ancak farklı bir tür veya yeni bir koku sunulduğunda tüketim oranları yeniden yükseldi. Hatta bazı durumlarda kedilerin, daha önce az tercih ettiği yiyecekleri bile yeni kokuyla daha fazla yediği ortaya çıktı.
Araştırmacılar, bu durumun 'kokuya alışma ve yeni kokuya tepki' mekanizmasıyla açıklanabileceğini belirtiyor. İnsanlarda da sürekli aynı yemeğin tüketilmesinin iştahı azaltabilmesine benzer şekilde, kedilerde bu etkinin çok daha belirgin bir şekilde ortaya çıktığı ifade ediliyor.
Hasta Hayvanlar İçin Alternatif Bir Yöntem
Araştırmayı yürüten Miyazaki, hayvan sahiplerinin sıkça gözlemlediği bu yarım bırakma davranışının aslında tamamen doğal bir süreç olduğunu belirtiyor. Kediler yiyeceklerini hızlı bir şekilde tüketmek yerine gün içine yayarak yemeyi tercih ediyor.
Yeni bir koku, yeme isteğini yeniden tetikleyebiliyor. Araştırma ekibi, elde edilen bu verilerin özellikle hasta kedilerde iştah artırmak için yemek kokusunu değiştirme yöntemi olarak faydalı olabileceğini düşünüyor. Kedilerin mamayı yarım bırakmasının ardında seçicilik değil, kokuya duyarlı bir iştah mekanizması yer alıyor.
