Kazakistan genelinde halk, hazırlanan yeni anayasa taslağını oylamak amacıyla sandık başına gidiyor. Ülke çapında düzenlenen anayasa referandumunda oy kullanma işlemleri yerel saatle 07.00 itibarıyla başladı. Sandık başına giden seçmenlere, cumhuriyetin yeni temel yasasını kabul edip etmedikleri sorularak "evet" veya "hayır" şeklinde oy kullanmaları isteniyor. Güncel verilere göre, ülkede 10 bin 388 sandıkta işlemler aralıksız sürerken, yurt dışında yaşayan vatandaşların katılımı için 54 farklı ülkede sandık kuruldu. Toplam 20 milyon 500 bini aşkın nüfusa sahip olan ülkede, 12 milyon 461 bin 796 kayıtlı seçmenin referanduma katılım sağlaması bekleniyor. Oy verme işlemleri yerel saatle 20.00'de sona erecek.
Cumhurbaşkanı Tokayev Oyunu Astana'da Kullandı
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, başkent Astana'da bulunan El Farabi Öğrenciler Sarayı'ndaki sandıkta oyunu kullandı. İşleminin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Tokayev, bugünü ülkesi için kader belirleyici bir gün olarak nitelendirdi. Referanduma sunulan metnin ülkenin toprak bütünlüğünü, bağımsızlığını ve egemenliğini teyit ettiğini aktaran Tokayev, mevcut anayasanın 35 yıl boyunca görevini yerine getirdiğini ancak zamanın ruhuna uygun olarak yeni bir temel yasa kabul etme vaktinin geldiğini belirtti. Hazırlık sürecine aktif olarak katıldığını aktaran cumhurbaşkanı, yeni yasanın ülkenin yararına hizmet edeceğine inandığını vurguladı. Ayrıca, eski Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev de oyunu Astana'daki Opera binasında kurulan sandıkta verdi.
Uluslararası Gözlemcilerden Referandum Değerlendirmesi
Referandumu yerinde takip eden Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) Hukuk İşleri ve Uluslararası İlişkiler Komisyonu Başkanı Osman Mesten, değişikliklerin anayasanın yüzde 84'lük kısmını kapsadığını ve bunun ciddi bir oran olduğunu dile getirdi. İki meclisli parlamento yapısının teke indirilerek tamamı seçimle gelecek olan Kurultay adında yeni bir meclis kurulacağını bildiren Mesten, demokratik anlamda önemli bir adım atıldığını ifade etti. Ayrıca, aile kurumunun erkek ve kadından oluşan evlilikle kurulması ile devlet dili Kazakçanın önemine vurgu yapılan maddelerin dikkat çekici olduğunu sözlerine ekledi. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Ahmet Yener ise süreci tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Tekli parlamento yapısına geçiş ve cumhurbaşkanlığı yardımcılığı sisteminin getirilmesinin demokrasinin yeni rotasını çizeceğini aktaran Yener, seçimlerin şeffaf bir ortamda gerçekleştiğini gözlemlediklerini belirtti.
Yeni Anayasa Taslağı Köklü Değişiklikler İçeriyor
Tek meclisli parlamento sistemine geçiş amacıyla başlatılan anayasal reform kapsamında, eski metnin büyük çoğunluğunun değişmesi nedeniyle tamamen yeni bir anayasa taslağı oluşturuldu. Toplam 11 bölüm ve 96 maddeden oluşan taslağın referandum sonucunda kabul edilmesi halinde, 1 Temmuz 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından iki ay içerisinde yeni parlamento seçimlerinin yapılması planlanıyor. Cumhurbaşkanı Tokayev, geçtiğimiz yıl siyasi sistemin yeniden yapılandırılacağını duyurmuş ve 11 Şubat 2026 tarihinde referandum kararnameyi imzalamıştı.
