Kanada Başbakanı Mark Carney, son dönemde uluslararası diplomaside tansiyonu yükselten Grönland tartışmalarına dahil oldu. ABD yönetiminin bölge üzerindeki hak iddiaları ve satın alma girişimleri devam ederken, Kanada cephesinden egemenlik haklarına vurgu yapan kritik bir açıklama geldi. Carney, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı değerlendirmede, Grönland'ın geleceğinin yalnızca Grönland halkı ve Danimarka tarafından belirlenebileceğini net bir dille ifade etti.
Ülkesinin toprak bütünlüğü ve ulusal egemenlik ilkelerini her platformda savunduğunu belirten Carney, bu tutumun Kuzey Kutbu (Arktik) bölgesi için de geçerli olduğunu vurguladı. Başbakan, bölgedeki statünün tek taraflı dayatmalarla değiştirilemeyeceğini ima ederek, sürecin muhataplarının belli olduğunun altını çizdi.
Arktik Güvenliği İçin Adres NATO
Kanada Başbakanı, açıklamasında sadece siyasi egemenlik konularına değil, bölgenin askeri ve stratejik güvenliğine de değindi. Arktik bölgesinin güvenliğinin küresel istikrar açısından hayati önem taşıdığını belirten Carney, bu güvenliğin en etkili şekilde NATO bünyesinde sağlanacak iş birliğiyle mümkün olabileceğini aktardı.
Kanada ordusunun modernizasyonu ve bölgedeki varlığının artırılması konusuna da değinen Carney, 'Yatırımlarımızı artırarak Arktik'in güvenliğine katkıda bulunacağız. Bu kritik bölgeyi korumak için müttefiklerimizle yakın temas halinde çalışmaya devam edeceğiz' ifadelerini kullandı. Bu açıklama, ABD'nin tek taraflı hamlelerine karşı çok uluslu bir güvenlik şemsiyesinin önemine işaret etti.
Trump satın alma konusunda ısrarcı davranıyor
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamalarda ülkesinin 'ulusal güvenlik' gerekçesiyle Grönland'a ihtiyacı olduğunu savunmuştu. Trump, bu talebini inşa edilen 'Altın Kubbe' savunma projesi için hayati bir zorunluluk olarak nitelendirmişti. Washington'da gerçekleştirilen ABD, Danimarka ve Grönland dışişleri bakanları zirvesinden de bir uzlaşı çıkmamış, ABD'nin bölgeyi 'ele geçirme' arzusunun devam ettiği diplomatik kayıtlara geçmişti.
Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölge olan Grönland yönetimi, egemenliğin devredilmesini içeren tüm teklifleri reddettiğini daha önce defalarca duyurmuştu. Ancak ABD baskısının artması üzerine Danimarka, müttefik ülkelerden askeri destek talebinde bulunmuştu.
Avrupa Ülkelerine Vergi Şantajı
Danimarka'nın çağrısı üzerine Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya bölgeye sembolik de olsa askeri birlik ve subay gönderme kararı almıştı. Bu hamle, ABD Başkanı Trump'ın sert tepkisine neden oldu. Dünya barışının tehlikede olduğunu iddia eden Trump, Grönland'ın ABD'ye devredilmesine karşı çıkan bu 8 Avrupa ülkesine gümrük vergisi yaptırımı uygulayacağını açıkladı.
ABD yönetimi, söz konusu ülkelere 1 Şubat 2026 tarihinden itibaren yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulayacağını, anlaşma sağlanamazsa bu oranın 1 Haziran 2026'dan itibaren yüzde 25'e çıkarılacağını duyurdu. Trump, Grönland'ın tamamen ve eksiksiz olarak satın alınmasına ilişkin bir anlaşmaya varılana kadar ekonomik baskının devam edeceğini bildirdi.
