ABD ile İran arasındaki müzakerelerde uranyum zenginleştirme konusundaki görüş ayrılıkları sürerken, bugün İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırı enerji piyasalarında dikkat çekici bir dalgalanmaya yol açtı. Uzmanlar, olası bir çatışma durumunda petrol fiyatlarının yaklaşık %10’a kadar artabileceğini öngörüyor.
İsrail’in Saldırısı ve ABD-İran Görüşmeleri
ABD Başkanı Donald Trump, 26 Şubat’ta başlatılan nükleer müzakerelerde Tahran’ın “iyi niyetli ve açık” bir tutum sergilemediğini belirterek, görüşmelerin gidişatından memnun olmadığını açıkladı. Trump, İran’ın nükleer silah edinmesini önleme amacını sürdürdüklerini vurguladı ve diplomatik çözüm arayışlarının devam ettiğini söyledi.
Bu diplomatik gerilimlerin ardından İsrail, İran’a karşı “önleyici saldırı” başlattığını duyurdu. Saat 08.14 itibarıyla İsrail genelinde sirenler çalarken, vatandaşlara cep telefonları aracılığıyla uyarı gönderildi. Saldırının ABD ve İsrail tarafından ortak şekilde gerçekleştirildiği iddiaları, Trump tarafından doğrulandı.
Müzakerelerdeki Anlaşmazlıklar
İran ve ABD arasında temel anlaşmazlık noktası, İran’ın nükleer programını sınırlamalar çerçevesinde sürdürmesi karşılığında uluslararası yaptırımların kaldırılmasını talep etmesi, ABD’nin ise Tahran’dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını istemesi olarak öne çıkıyor.
Trump, diplomatik çözümü tercih ettiklerini ancak Tahran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini bir kez daha vurguladı.
ABD’nin Orta Doğu’daki Askeri Varlığı Artıyor
Bölgedeki gerginlik devam ederken, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığını hızla artırması dikkat çekiyor. Açık kaynak istihbarat raporlarına göre, bölgede 330’dan fazla ABD askeri uçağı konuşlandırıldı ve bu sayının önümüzdeki iki gün içinde yaklaşık %10 artması bekleniyor.
Uzmanlar, bu konuşlandırmanın olası operasyonlara hızlı destek sağlamak ve diplomatik baskıyı güçlendirmek amacıyla yapıldığını ifade ediyor.
Petrol Fiyatları Artışta
Bölgedeki askeri hareketlilik ve jeopolitik riskler, enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini artırarak Brent petrol fiyatlarını şubat ayının son işlem gününde %3 yükselterek 73,12 dolara taşıdı. Bu, Haziran 2025’ten bu yana görülen en yüksek seviye oldu. Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varili ise %2,7 artışla 67,22 dolardan işlem gördü.
Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, olası bir geniş çaplı saldırının petrol fiyatlarında %10’a kadar artışa yol açabileceğini belirtiyor. Rizvi, ABD yönetiminin enerji altyapısını hedef almaktan kaçınacağını ve uzun süre yüksek fiyatların piyasaları baskı altında bırakmasını istemeyeceğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı ve Enerji Güvenliği
Rizvi, Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar çıkabileceğini, küresel büyümenin yaklaşık %1,5 baskı altında kalabileceğini ve altın fiyatlarının 6.500 dolar seviyesini aşabileceğini kaydetti. Uzman, uzun süreli bir Orta Doğu çatışmasının özellikle gelişmekte olan ülkelerde enerji ve gıda fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğini vurguladı.
Piyasalar ve Risk Algısı
Bölgedeki belirsizlik, yatırımcıların güvenli liman varlıklara yönelmesine yol açtı. Petrol, altın ve tahvil piyasalarındaki hareketlilik, küresel piyasaların jeopolitik risklere karşı duyarlılığını ortaya koyuyor. Enerji fiyatlarının yükselmesi, özellikle enerjiye yüksek bağımlılığı olan gelişmekte olan ülkelerde yaşam maliyetini ve enflasyonu artırma riski taşıyor.
